Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 23 czerwca 2026 r. (sygn. I SA/Gd 392/26) uchylił interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, który odmówił spółce prawa do skorzystania z ulgi na prototyp (art. 18ea u.p.d.o.p.) z tego powodu, że produkcja próbna była prowadzona równolegle z dalszymi pracami badawczo-rozwojowymi. Czy restrykcyjne stanowisko dyrektora KIS było uzasadnione?

Granica między B+R a produkcją próbną nie zawsze jest wyraźna

Spółka z branży obronnej realizowała złożony, wieloletni projekt inżynieryjny obejmujący budowę zaawansowanych technologicznie jednostek. Od 2022 r. prowadziła inwestycje infrastrukturalne, nabywając fabrycznie nowe środki trwałe z grup 3–6 i 8 KŚT oraz modernizując posiadane zasoby.

Projekt podzielono na trzy etapy: (I) prace B+R prowadzone od 2021 r., (II) produkcję próbną połączoną z dalszymi pracami B+R oraz (III) planowaną produkcję główną. Z uwagi na złożoność przedsięwzięcia nie dało się precyzyjnie rozdzielić momentu zakończenia prac B+R od momentu rozpoczęcia produkcji próbnej – oba procesy wzajemnie się przenikały.

Spółka wystąpiła o interpretację indywidualną, pytając, czy jest uprawniona do odliczenia od podstawy opodatkowania 30% kosztów nabycia środków trwałych niezbędnych do uruchomienia produkcji próbnej na podstawie art. 18ea ust. 1 w zw. z art. 18ea ust. 5 pkt 1 i 2 u.p.d.o.p. (tzw. ulga na prototyp lub ulga na nowy produkt).

Dlaczego spółka uważała, że przysługuje jej ulga?

Spółka stała na stanowisku, że przysługuje jej prawo do ulgi na prototyp. Wskazywała, że specyfika projektu powoduje, że procesy produkcyjne i działania B+R wzajemnie się przenikają, tworząc jeden spójny etap realizacyjno-rozwojowy. Nowy produkt spełnia wszystkie warunki ustawowe: nie znajdował się wcześniej w ofercie spółki, został opracowany w wyniku działalności B+R, a koszty nabycia środków trwałych zostały faktycznie poniesione i nie były odliczone w ramach innych preferencji. Spółka prowadziła wyodrębnioną ewidencję kosztów kwalifikowanych.

Dyrektor KIS: najpierw koniec prac B+R, potem produkcja próbna

Dyrektor KIS w interpretacji z 18 marca 2026 r. (sygn. 0111-KDIB1-3.4010.806.2025.1.MBD) uznał stanowisko spółki za nieprawidłowe. Organ przyjął, że produkcja próbna może się rozpocząć dopiero po całkowitym zakończeniu prac B+R. Skoro na II etapie projektu nadal trwały prace badawczo-rozwojowe, a prototyp nie stanowił jeszcze gotowego produktu końcowego, to zdaniem organu nie zostały spełnione przesłanki z art. 18ea ust. 3 u.p.d.o.p.

Dodatkowo organ powołał się na Objaśnienia podatkowe z 15 lipca 2019 r. dotyczące IP Box, z których wynika, że budowa prototypu – nawet jednego egzemplarza do użytku komercyjnego – mieści się w pojęciu działalności B+R. Zdaniem organu budowa prototypu wciąż mieści się w działalności B+R, dlatego nie można jej traktować jako produkcji próbnej uprawniającej do ulgi.

WSA: przepisy nie zakazują równoległego prowadzenia prac B+R i produkcji próbnej

WSA w Gdańsku uchylił zaskarżoną interpretację. Sąd stwierdził, że organ w sposób oczywisty dokonał wadliwej interpretacji art. 18ea ust. 3 u.p.d.o.p. Przepis ten określa jedynie moment początkowy i końcowy produkcji próbnej, natomiast to, co dzieje się w międzyczasie – w tym równoległe prowadzenie prac B+R – nie jest przez niego zabronione. Przy restrykcyjnej wykładni organu ulga znalazłaby jedynie iluzoryczne zastosowanie w przypadku skomplikowanych projektów, w których poszczególne etapy nakładają się na siebie.

Dlaczego sąd nie zgodził się z interpretacją organu?

Rozumowanie Dyrektora KIS budzi istotne wątpliwości. Po pierwsze, art. 18ea ust. 3 u.p.d.o.p. nie wymaga sekwencyjnego następstwa etapów B+R i produkcji próbnej. Przepis określa ramy czasowe odliczenia, nie zabraniając równoległego prowadzenia prac B+R.

Po drugie, powołanie się na Objaśnienia IP Box jest chybione – dotyczą one zupełnie innej preferencji podatkowej i definiują pojęcie B+R na potrzeby art. 24d u.p.d.o.p., a nie ulgi na prototyp. Co więcej, fakt, że Objaśnienia zaliczają budowę prototypu komercyjnego do B+R, w istocie potwierdza, że budowa prototypu może mieć jednocześnie charakter badawczo-rozwojowy i produkcyjny – co raczej wspiera stanowisko spółki.

Po trzecie, stanowisko organu prowadzi do paradoksu: im bardziej złożony projekt, tym trudniej rozgraniczyć etap B+R od produkcji próbnej, a więc tym trudniej skorzystać z ulgi – choć to właśnie takie projekty powinny z niej korzystać w pierwszej kolejności.

Praktyczne konsekwencje wyroku

• Wyrok potwierdza, że równoległe prowadzenie prac B+R i produkcji próbnej nie wyklucza prawa do ulgi na prototyp z art. 18ea u.p.d.o.p.;
• Omawiana interpretacja wpisuje się w zawężające podejście organów do stosowania ulg podatkowych, zakwestionowane przez sąd administracyjny;
• Już na etapie planowania złożonych projektów warto odpowiednio dokumentować przebieg poszczególnych etapów oraz rozważyć zabezpieczenie stanowiska własną interpretacją indywidualną.

Wyrok nie jest prawomocny.