17/09/2026
Ten artykuł przeczytasz w 5 min
Fiskus na razie odmawia wspólnego opodatkowania małżeństwom jednopłciowym
Interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej nr 0114-KDIP3-2.4011.440.2026.3.AC z 19 czerwca 2026 r. jest prawdopodobnie pierwszą interpretacją dotyczącą możliwości wspólnego rozliczenia PIT przez małżeństwo jednopłciowe wydaną po wyroku TSUE w sprawie C‑713/23 z 25 listopada 2025 r.
Rozstrzygnięcie organu jest niekorzystne dla podatnika. Co ciekawe, jego uzasadnienie pozostawia więcej pytań niż odpowiedzi. Trudno bowiem jednoznacznie stwierdzić, czy przyczyną odmowy była sama natura związku jednopłciowego, brak transkrypcji zagranicznego aktu małżeństwa do polskiego rejestru stanu cywilnego, czy też kombinacja obu tych okoliczności.
Jednocześnie interpretacja pokazuje, że praktyka organów podatkowych nie nadąża jeszcze za rozwijającym się orzecznictwem europejskim w tej materii.
Stan faktyczny
Wnioskodawca, obywatel polski, zawarł związek małżeński z mężem w Wielkiej Brytanii. Obaj małżonkowie posiadają obywatelstwo polskie oraz podlegają w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu. Nie zawierali również umowy ustanawiającej rozdzielność majątkową.
W 2018 r. polski urząd stanu cywilnego odmówił transkrypcji zagranicznego aktu małżeństwa do polskiego rejestru stanu cywilnego. Sprawa nabrała nowego znaczenia po wydaniu przez Europejski Trybunał Praw Człowieka rozstrzygnięcia stwierdzającego naruszenie prawa do poszanowania życia prywatnego w związku z odmową transkrypcji. W następstwie tego małżonkowie podjęli dalsze działania mające na celu wzruszenie wcześniejszych decyzji administracyjnych.
Na tym tle podatnik zwrócił się do KIS z pytaniem, czy może wspólnie rozliczyć PIT z małżonkiem za 2025 r., mimo że małżeństwo nie zostało wpisane do polskiego rejestru stanu cywilnego.
Argumentacja podatnika
Podatnik wskazywał, że ustawa o PIT nie uzależnia prawa do wspólnego rozliczenia od dokonania transkrypcji aktu małżeństwa. Jego zdaniem istotne jest wyłącznie istnienie ważnie zawartego małżeństwa, które można wykazać odpowiednim dokumentem urzędowym.
W uzasadnieniu swojego stanowiska powołał między innymi uchwałę Sądu Najwyższego z 20 listopada 2012 r. (III CZP 58/12), zgodnie z którą zagraniczny akt stanu cywilnego stanowi dowód zdarzeń w nim stwierdzonych również wtedy, gdy nie został wpisany do polskich ksiąg stanu cywilnego. Wnioskodawca podnosił także, że w praktyce organy podatkowe nie wymagają transkrypcji od małżonków różnopłciowych, którzy zawarli małżeństwo poza granicami Polski.
Na uwagę zasługuje również fakt, że podatnik bardzo szeroko argumentował istnienie wspólności majątkowej małżeńskiej na gruncie przepisów prawa prywatnego międzynarodowego, wskazując, że do jego stosunków majątkowych powinno znaleźć zastosowanie prawo polskie.
Stanowisko fiskusa
Dyrektor KIS uznał stanowisko podatnika za nieprawidłowe. Organ rozpoczął analizę od przypomnienia, że wspólne rozliczenie małżonków jest wyjątkiem od zasady odrębnego opodatkowania i może być stosowane wyłącznie po spełnieniu wszystkich warunków przewidzianych w art. 6 ustawy o PIT.
Następnie wskazał, że zgodnie z art. 1 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego małżeństwo w prawie polskim jest związkiem kobiety i mężczyzny. Jednocześnie organ odwołał się do wyroku TSUE w sprawie C‑713/23.
W ocenie Trybunału państwo członkowskie, które nie przewiduje możliwości zawierania małżeństw jednopłciowych, ma obowiązek zapewnić skuteczny mechanizm uznawania takich małżeństw legalnie zawartych w innych państwach członkowskich. Jednym z możliwych sposobów realizacji tego obowiązku może być transkrypcja aktu małżeństwa do krajowego rejestru stanu cywilnego.
Organ nie sformułował jednak jednoznacznego stanowiska, czy brak transkrypcji był jedyną przeszkodą uniemożliwiającą wspólne rozliczenie, czy też problem miał charakter szerszy i wynikał z samego statusu małżeństwa jednopłciowego na gruncie prawa krajowego. Ostatecznie uznał stanowisko podatnika za nieprawidłowe i wskazał, że transkrypcja sama w sobie nie przesądza jeszcze o możliwości korzystania z preferencji podatkowych.
Dlaczego interpretacja budzi wątpliwości?
Największym problemem interpretacji jest brak jednoznacznego wyjaśnienia, jaka okoliczność faktycznie przesądziła o odmowie.
Z jednej strony organ szeroko odwołuje się do przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego definiujących małżeństwo jako związek kobiety i mężczyzny. Z drugiej strony niemal równie obszernie analizuje wyrok TSUE, akcentując obowiązek stworzenia procedur uznawania małżeństw jednopłciowych zawartych w innych państwach członkowskich UE.
Można odnieść wrażenie, że brak transkrypcji był dla organu okolicznością istotną. Trudno jednak przesądzić, że po dokonaniu transkrypcji rozstrzygnięcie automatycznie byłoby pozytywne. Interpretacja nie odpowiada bowiem wprost na pytanie, czy uznanie małżeństwa w rejestrze stanu cywilnego byłoby wystarczające do spełnienia warunków wspólnego opodatkowania.
Warto zauważyć również, że organ praktycznie nie odniósł się do rozbudowanej argumentacji podatnika dotyczącej wspólności majątkowej małżeńskiej. Tymczasem także ten element jest jednym z warunków wspólnego opodatkowania wynikających z art. 6 ustawy o PIT. Uzasadnienie koncentruje się przede wszystkim na kwestii uznania samego małżeństwa.
Co to oznacza w praktyce?
Interpretacja pokazuje, że osoby pozostające w małżeństwach jednopłciowych zawartych za granicą nie powinny obecnie zakładać, że możliwość wspólnego rozliczenia PIT jest bezsporna.
Jednocześnie trudno wyciągnąć z niej wniosek, że sama transkrypcja aktu małżeństwa automatycznie otwiera drogę do wspólnego opodatkowania. Organ nie przesądził bowiem takiej zależności w sposób jednoznaczny.
Z perspektywy praktycznej znaczenie interpretacji pozostaje więc ograniczone. Potwierdza ona raczej, że organy podatkowe nadal prezentują ostrożne podejście do tej problematyki, niż wyznacza jasne kryteria pozwalające ocenić sytuację podatników.
Niewykluczone, że ostateczne rozstrzygnięcie tego sporu nastąpi dopiero na poziomie sądów administracyjnych. Biorąc pod uwagę znaczenie prawa unijnego, najnowsze orzecznictwo TSUE oraz ETPCz, należy spodziewać się dalszego rozwoju praktyki i orzecznictwa w tym obszarze. Do tego czasu podatnicy znajdujący się w podobnej sytuacji powinni liczyć się z możliwością uzyskania niekorzystnej interpretacji indywidualnej i koniecznością prowadzenia dalszego sporu przed sądami administracyjnymi.
Na skróty
Inne w tej tematyce
PIT
Interpretacje PIP dotyczące B2B i umów zlecenia. Jakie wnioski płyną z pierwszych 12 rozstrzygnięć?
CIT
Ministerstwo Finansów szykuje zmiany w ulgach podatkowych w PIT i CIT
CIT
Koszty związane z pomieszczeniami biurowo-socjalnymi jako koszty kwalifikowane nowej inwestycji – NSA w kontrze do XIX-wiecznej doktryny organów podatkowych