Przepisy tzw. Polskiego Ładu wprowadziły m.in. regulację, zgodnie z którą spółka przejmująca (nabywająca) nie jest uprawniona, w określonych ustawowo sytuacjach, do rozliczenia własnej straty podatkowej z lat ubiegłych w przypadku przejęcia innej spółki lub nabycia przedsiębiorstwa czy zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

To ograniczenie znajdzie zastosowanie, gdy spełniony będzie co najmniej jeden z następujących warunków:

• przedmiot faktycznie prowadzonej podstawowej działalności przez spółkę przejmującą (nabywającą) po przejęciu (nabyciu), w całości lub w części jest inny niż przedmiot faktycznie prowadzonej podstawowej działalności przed takim przejęciem;
• co najmniej 25% udziałów (akcji) spółki przejmującej posiada podmiot lub podmioty, które na dzień kończący rok podatkowy, w którym podatnik poniósł taką stratę, praw takich nie posiadały.

Taka sytuacja może mieć miejsce, gdy inwestor, np. grupa kapitałowa, nabywa udziały w spółce wykazującej stratę podatkową, a następnie, celem uproszczenia struktury korporacyjnej, przeprowadza połączenie przez przejęcie, gdzie spółką przejmującą jest nowo nabyta spółka, wykazująca stratę podatkową.

W tym kontekście należy zbadać, czy przedmiot podstawowej działalności spółki przejmującej jest inny w całości lub części niż przed połączeniem. Ponieważ analizowana regulacja posługuje się zwrotem „w części”, wątpliwości budzi przypadek, gdy podmiot w wyniku przejęcia rozszerza przedmiot swojej działalności. Jest to sytuacja powszechna, bowiem częstokroć wcześniejsze ustrukturyzowanie grupy kapitałowej opiera się na podziale zadań w poszczególnych spółkach.

Powyższa kwestia była przedmiotem orzeczenia Wojewódzkiego Sąd Administracyjny w Gliwicach. Sprawa dotyczyła planowanego połączenia przez przejęcie. Przedmiotem podstawowej działalności spółki przejmującej była produkcja pojazdów szynowych, w szczególności wagonów metra i tramwajów, a także podzespołów dla pociągów. Z kolei spółki przejmowane zajmowały się produkcją i serwisowaniem taboru kolejowego oraz wyposażenia kolejowego i produkcją systemów i urządzeń kierowania, sterowania i nadzoru ruchu pojazdów szynowych. Po rozpoznaniu skargi dotyczącej negatywnej interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, Sąd stwierdził, że „Działalność Skarżącej zostanie rozszerzona o produkcję systemów i urządzeń kierowania, sterowania i nadzoru ruchu pojazdów szynowych, przy czym jest to działalność wykazująca komplementarność i synergię z prowadzoną obecnie, dotyczącą działalności w segmencie rynku kolejowego. Skoro zatem przedmiot faktycznie prowadzonej przez Skarżącą podstawowej działalności gospodarczej po przejęciu (…) nie ulegnie zmianie, a zostanie rozszerzony, to nie znajdzie zastosowania art. 7 ust. 3 pkt 7 lit. a Ustawy o CIT”.

Cytowane orzeczenie stanowi dobry prognostyk dla ukształtowania się pozytywnej linii orzeczniczej w tym zakresie. Jednakże należy pamiętać, że sąd orzekł w stanie faktycznym, gdzie działalność podmiotu przejmowanego była komplementarna z działalnością spółki przejmującej. W związku z czym nadal istnieją wątpliwości, co w sytuacji rozszerzenia działalności spółki przejmującej o nową linię biznesową, niezwiązaną z aktualnie prowadzoną działalnością.

Mając na uwadze powyższe, w sytuacji planowanego połączenia przez przejęcie lub nabycia przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części, gdzie podmiotem przejmującym (nabywającym) jest spółka posiadająca nierozliczoną stratę podatkową, rekomendujemy dokładną analizę potencjalnych konsekwencji podatkowych związanych z połączeniem, w szczególności w zakresie możliwej utraty prawa do rozliczenia straty podatkowej z lat ubiegłych.

Jeżeli planują Państwo taką transakcję, zapraszamy do kontaktu.

– wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 lutego 2024 r., sygn. akt I SA/Gl 511/23