Wynagrodzenie za wynalazek a ulga B+R – co wynika z wyroku WSA w Lublinie?
Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 12 grudnia 2025 r. (sygn. I SA/Lu 486/25, nieprawomocny) stanowi istotny punkt odniesienia dla przedsiębiorców korzystających z ulgi badawczo-rozwojowej. Sąd potwierdził restrykcyjne podejście do kosztów osobowych, uznając, że wynagrodzenia wypłacane pracownikom lub byłym pracownikom za korzystanie z wynalazku nie mogą zostać zakwalifikowane jako koszty kwalifikowane B+R.
Tło sprawy – wynagrodzenie za wynalazek a koszty B+R
Spółka w przeszłości realizowała projekt badawczo-rozwojowy, którego efektem było opracowanie innowacyjnego rozwiązania technicznego. Wynalazek powstał w ramach obowiązków pracowniczych, został opatentowany, a następnie wdrożony w działalności gospodarczej przedsiębiorstwa. Po wieloletnim sporze sądowym spółka została zobowiązana do wypłaty byłym pracownikom – twórcom wynalazku – wynagrodzenia należnego na podstawie art. 22 ustawy – Prawo własności przemysłowej, tj. wynagrodzenia za korzystanie z wynalazku. Wypłaty te zostały dokonane w 2024 r., a spółka planowała ująć je w rozliczeniu ulgi B+R.
Stanowisko KIS – wynagrodzenie za korzystanie z wynalazku poza ulgą B+R
Dyrektor KIS uznał stanowisko spółki za nieprawidłowe. Wskazał, że:
- prace badawczo-rozwojowe prowadzące do powstania wynalazku były realizowane w okresie, gdy ulga B+R jeszcze nie obowiązywała,
- wynagrodzenia dotyczą komercyjnego wykorzystania wynalazku, a nie z realizacji działalności B+R.
Zdaniem organu ulga badawczo-rozwojowa obejmuje wyłącznie koszty ponoszone na etapie tworzenia innowacji, a nie świadczenia wypłacane po jej wdrożeniu.
Rozstrzygnięcie WSA w Lublinie – brak związku z działalnością B+R
WSA w Lublinie oddalił skargę spółki, podzielając argumentację organu podatkowego. Sąd wskazał, że:
- wynagrodzenie wypłacane na podstawie art. 22 Prawa własności przemysłowej nie jest wynagrodzeniem za pracę badawczo-rozwojową,
- jest to zapłata za korzystanie z wynalazku przez przedsiębiorcę,
- brak jest bezpośredniego związku pomiędzy tym wynagrodzeniem a działalnością badawczo-rozwojową w rozumieniu art. 18d ust. 2 pkt 1 ustawy o CIT,
- znaczenie ma znaczny upływ czasu pomiędzy zakończeniem prac B+R a wypłatą świadczenia.
Komentarz – konsekwencje dla podatników planujących korzystać z ulgi B+R
Trudno w pełni podzielić stanowisko sądu, zgodnie z którym wynagrodzenie za korzystanie z wynalazku nie ma związku z pracami badawczo-rozwojowymi. Prawo do tego wynagrodzenia powstaje bowiem wyłącznie dlatego, że wcześniej zrealizowano prace B+R, których efektem było stworzenie innowacyjnego rozwiązania. Choć nie jest to wynagrodzenie za bieżące wykonywanie czynności badawczych, stanowi ono ekonomiczną konsekwencję działalności twórczej prowadzonej w ramach projektu B+R.
Wyrok ten jest nieprawomocny – będziemy śledzić jego ewentualne dalsze losy i rozstrzygnięcie NSA, jeżeli zostanie zaskarżony.
Niezależnie do tego, wyrok WSA w Lublinie potwierdza, że koszty kwalifikowane w uldze B+R są interpretowane bardzo wąsko. Dlatego przedsiębiorcy powinni:
- ostrożne kwalifikować koszty osobowe,
- precyzyjnie oddzielać etap prac badawczo-rozwojowych od etapu komercyjnego wykorzystania ich efektów,
- liczyć się z restrykcyjnym podejściem organów podatkowych i sądów administracyjnych do interpretacji przepisów dotyczących ulgi B+R.
