28 grudnia 2023 r. WSA we Wrocławiu (sygn. I SA/Wr 92/23) skierował do TSUE pytanie prejudycjalne, w którym zapytał, czy osoba dokonująca sprzedaży nieruchomości, niesłużącej poprzednio do działalności gospodarczej, zlecając przygotowanie do sprzedaży profesjonalnemu przedsiębiorcy, który następnie, jako pełnomocnik tej osoby, podejmuje szereg zorganizowanych działań w celu podziału i zbycia za wyższą cenę, prowadzi samodzielnie działalność gospodarczą, oraz czy w takiej sytuacji za osobę prowadzącą samodzielnie działalność gospodarczą należy uznać odrębnie każdego ze współdziałających małżonków.

Powyższe zagadnienie nierzadko spędza sen z powiek osobom fizycznym sprzedającym swoje nieruchomości. Często bowiem okazuje się, że już dokonując podziału nieruchomości, wynajmując agencję do wyszukania potencjalnych kontrahentów czy doprowadzając do niej media, właściciel nieruchomości może zostać uznany przez organy podatkowe za działającego „jako podatnik VAT”. Skutkiem takiego stwierdzenia często jest wymóg opodatkowania transakcji, a osoby które tego nie zrobiły ponoszą konsekwencje zarówno na gruncie VAT (konieczność zapłaty zaległości podatkowych wraz z odsetkami i sankcją VAT), a także odpowiedzialność karnoskarbową za niedokonanie rejestracji dla celów VAT mimo takiego obowiązku, oraz za nieujawnienie podstawy opodatkowania.

Dla oceny czy i kiedy osoba fizyczna działa jako podatnik VAT sprzedając nieruchomość należącą do majątku prywatnego pomocne jest orzecznictwo, jednak i ono nie daje jednoznacznej odpowiedzi na to pytanie.

Dlatego też czekamy z niecierpliwością na stanowisko TSUE w tej sprawie – niewątpliwie ostateczne rozstrzygniecie tej kwestii jest bardzo potrzebne.