Czynności sprawdzające to najmniej sformalizowana forma działania organów podatkowych. Mają one znacznie węższy zakres niż np. kontrola podatkowa. Jednak same organy podatkowe czasami o tym zapominają i w ramach tych czynności żądają od nas więcej informacji niż powinny. Na co więc należy zwracać uwagę, gdy jesteśmy sprawdzani i dostajemy  wezwanie do przedstawienia dokumentów?.

Celem czynności sprawdzających jest, m.in. weryfikacja formalnej poprawności danych wykazanych w deklaracjach/dokumentach przekazanych do organów podatkowych, sprawdzenie terminowości składanych deklaracji, weryfikacja danych i dokumentów przedstawionych przez podatników dokonujących rejestracji podatkowej.

Nie zawsze jednak organy podatkowe ograniczają się do wskazanych powyżej kwestii. W naszej praktyce niejednokrotnie spotkaliśmy się z sytuacją, w której naczelnik urzędu skarbowego zwracał się do podatnika o przedstawienie szeregu informacji, które – już na pierwszy rzut oka – wykraczały poza zakres czynności sprawdzających.

Organ podatkowy nie tylko pytał np. o źródła finansowania działalności podatnika, ale także prosił o przedstawienie zawartych umów i dowodów na wykonanie usług niematerialnych objętych tymi umowami.

Dodatkowo w takim wezwaniu organ wskazywał, że w przypadku nieprzedstawienia żądanych informacji / danych może ukarać podatnika  oraz pociągnięcia do odpowiedzialności karnej skarbowej.

Co zatem zrobić w takim przypadku?  

Należy odpowiedzieć na te pytania, co do których nie mamy się wątpliwości, że mieszczą się  w zakresie czynności sprawdzających. Co do reszty – warto poprosić organ o wskazanie konkretnej podstawy prawnej takiego działania. Orzecznictwo sądów administracyjnych wskazuje bowiem, że czynności sprawdzające służą weryfikacji formalnej, a nie merytorycznej, poprawności złożonych deklaracji i nie mogą one być traktowane jako zastępstwo kontroli podatkowej.