Z końcem października 2025 r. GUS ogłosił dane statystyczne dotyczące działalności badawczo-rozwojowej w Polsce za 2024 r. Co wynika z raportu i jakie konsekwencje może to mieć dla firm?

Kluczowe wnioski z raportu GUS

Działalność B+R pozostaje jednym z najważniejszych obszarów wpływających na innowacyjność i konkurencyjność gospodarki. Dane za 2024 r. wskazują jednak na odwrócenie wieloletniego trendu wzrostowego. Po raz pierwszy od dłuższego czasu krajowe nakłady na B+R spadły – i to w momencie, gdy globalna rywalizacja technologiczna nabiera tempa.

Według GUS nakłady krajowe brutto na B+R wyniosły 51,5 mld zł, czyli o 3,1% mniej niż rok wcześniej, a intensywność B+R obniżyła się z 1,56% do 1,41% PKB. Choć poziom inwestycji nadal mieści się w górnych wartościach obserwowanych w ostatniej dekadzie, sama zmiana kierunku trendu może budzić niepokój – szczególnie wśród firm, dla których B+R jest kluczowym elementem budowania przewag rynkowych.

Rola firm w działalności B+R – nadal dominują, ale inwestują mniej

Przedsiębiorstwa pozostają najważniejszym sektorem finansującym i realizującym prace B+R. W 2024 r. odpowiadały one za 63,3% wszystkich nakładów, co oznacza 32,6 mld zł wydanych na projekty badawczo-rozwojowe. Wynik ten jest jednak o 5% niższy niż rok wcześniej.

Jednocześnie wzrosła rola finansowania publicznego – sektor rządowy odpowiadał już za 35,4% nakładów wewnętrznych na B+R (wobec 31,9% rok wcześniej). Może to świadczyć o większej aktywności państwa w obszarze wsparcia technologicznego, ale także o konieczności wypełnienia luki po zmniejszeniu nakładów firm.

Firmy nadal skupiają największy potencjał kadrowy: w 2024 r. stanowiły 56,2% personelu B+R zatrudnionego wewnętrznie. Jednocześnie liczba pracowników zaangażowanych w B+R spadła o 3%, co potwierdza ograniczanie aktywności rozwojowej.

Dlaczego firmy ograniczają wydatki na B+R?

GUS nie wskazuje bezpośrednich przyczyn, ale można zidentyfikować kilka kluczowych czynników wpływających na decyzje przedsiębiorstw:

• wysoka niepewność gospodarcza – rosnące koszty działalności, ryzyka gospodarcze, presja wynagrodzeniowa,
• konieczność przekierowania środków na bieżące funkcjonowanie, kosztem projektów rozwojowych,
• utrudniony dostęp do ulg podatkowych – coraz częstsze kontrole zniechęcają firmy do korzystania z preferencji podatkowych,
• wybór innych form opodatkowania, które wykluczają korzystanie z ulg na B+R (np. estoński CIT), co powoduje brak konieczności raportowania kosztów B+R,
• spowolnienie inwestycji technologicznych po okresie popandemicznego przyśpieszenia.

W rezultacie część firm decyduje się na utrzymanie dotychczasowych rozwiązań zamiast poszukiwania nowych technologii czy produktów.

Wyzwania na 2025 r. i kolejne lata

Jeżeli aktywność B+R przedsiębiorstw nadal będzie słabnąć, konsekwencje mogą odczuć zarówno poszczególne branże, jak i cała gospodarka. Stabilność sektora publicznego oraz szkolnictwa wyższego pozwala podtrzymać podstawy systemu innowacji, ale to firmy decydują o komercjalizacji technologii i realnym wzroście konkurencyjności.

Kluczowe będzie zatem odbudowanie motywacji do inwestycji w B+R, m.in. poprzez:

• stabilne i przewidywalne mechanizmy wsparcia, w tym racjonalne i mniej restrykcyjne podejście organów skarbowych do podatników korzystających z ulg na innowacje,
• ułatwienia podatkowe oraz prostsze procedury,
• zwiększenie dostępności kadr o kompetencjach technologicznych,
• lepszą współpracę między biznesem a nauką.

Końcówka 2025 r. przyniesie kolejne dane – z dużą ciekawością będziemy obserwować, czy przedsiębiorstwa powrócą na ścieżkę wzrostu inwestycji w innowacje.

Matefiały do pobrania

Chcesz otrzymać nasz materiał? Wyraź zgodę i pobierz go teraz!

Klikając „Pobierz darmowy materiał” zgadzasz się na otrzymywanie od spółek SSWSpółki SSW z siedzibą w Warszawie, adres: Rondo ONZ 1/P. 27, 00-124 Warszawa:
– SSW Spaczyński, Szczepaniak, Wickel, Goździowska sp.k., NIP: 5252569133;
– SSW Tax sp. z o.o., NIP: 5252898144;
– SSW Advisory sp. z o.o., NIP: 5223039303;
– Greeners sp. z o.o., NIP: 5252947670. na wskazany przez Ciebie adres e-mail wiadomości z informacjami o nowościach, alertach prawnych, produktach, usługach, szkoleniach czy eventach spółek SSW. Jeżeli podasz nam także swój numer telefonu (opcjonalnie), wtedy będziemy mogli też do Ciebie zadzwonić i przekazać Ci takie informacje telefonicznie.

Możesz wycofać swoją zgodę w każdym momencie bez podawania przyczyny, wysyłając wiadomość na adres: zgoda@ssw.solutions. Cofnięcie zgody nie ma wpływu na zgodność z prawem naszych działań (kontaktu z Tobą) przed cofnięciem zgody.

Informacja o przetwarzaniu danych osobowych