Legal alert: Zielona transformacja ochrony konsumentów

Poniższy materiał jest dostępny również w formacie PDF: Zielona transformacja ochrony konsumentów

Implementacja dyrektywy (UE) 2024/825 (ECGT) do polskiego porządku prawnego

Co się zmienia?

Od 27 września 2027 r. przedsiębiorców będą obowiązywać nowe zasady dotyczące m.in. komunikacji środowiskowej, oznaczeń produktów oraz informacji przekazywanych konsumentom.

Zmiany wynikają z wdrożenia unijnej dyrektywy ECGT (Empowering Consumers for the Green Transition) i mają przede wszystkim ograniczyć greenwashing oraz promować trwałość i możliwość naprawy produktów.

Green Claims Directive wycofana, ECGT dedykowanym reżimem

W Programie prac Komisji Europejskiej na 2027 r. z 4 listopada 2026 r. projekt dyrektywy Green Claims został umieszczony na liście wniosków przewidzianych do wycofania w perspektywie sześciu miesięcy. Oznacza to, że w praktyce ECGT pozostanie jedynym, dedykowanym unijnym reżimem twierdzeń (claimów) środowiskowych; w najbliższym czasie nie powstanie zapowiadany uzupełniający system ex-ante weryfikacji twierdzeń przez akredytowanych weryfikatorów. W konsekwencji polskie wdrożenie ECGT oraz praktyka UOKiK stanowić będą wyłączną operacyjną kotwicą dla przedsiębiorców, a odkładanie prac dostosowawczych w oczekiwaniu na „unijny certyfikat” straciło dziś rację bytu.

Greenwashing: zaostrzone reguły

Do ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym wprowadzono m.in. definicje twierdzenia środowiskowego, oznakowania zrównoważonego charakteru, systemu certyfikacji, trwałości, aktualizacji oprogramowania i materiału eksploatacyjnego.

Rozszerzono katalog praktyk wprowadzających w błąd oraz odpowiednią tzw. czarną listę praktyk zawsze zakazanych. Reżim ten, po zapowiedzianym wycofaniu Green Claims Directive, w praktyce pozostanie dedykowanym unijnym narzędziem dla twierdzeń (claimów) środowiskowych.

Zabronione będą w szczególności:

ogólne twierdzenia (claimy) środowiskowe bez wykazania uznanej wysokiej efektywności środowiskowej;
oznakowania zrównoważonego charakteru nieoparte na systemie certyfikacji ani nieustanowione przez organy publiczne;
twierdzenia o neutralnym, ograniczonym lub pozytywnym wpływie na środowisko w zakresie emisji gazów cieplarnianych uzasadniane kompensowaniem emisji;
twierdzenia o przyszłej efektywności (np. „net-zero 2030″) bez weryfikowalnego planu z mierzalnymi celami, regularnie audytowanego przez niezależnego eksperta;
twierdzenia o całym produkcie/działalności, jeśli dotyczą tylko jego części;
prezentowanie wymogów prawa jako cechy wyróżniającej ofertę oraz reklama korzyści nieistotnych;
planowane postarzanie, nieprawdziwe twierdzenia trwałości i naprawialności, nakłanianie do przedwczesnej wymiany materiałów eksploatacyjnych;
zatajanie negatywnego wpływu aktualizacji oprogramowania oraz prezentowanie aktualizacji funkcjonalnych jako niezbędnych;
zatajanie lub nieprawdziwe twierdzenia o ograniczeniu funkcjonalności przy nieoryginalnych materiałach lub częściach.

Nowe obowiązki informacyjne

Zmiany w ustawie o prawach konsumenta wprowadzają definicje gwarancji trwałości, zharmonizowanej informacji o zgodności z umową, zharmonizowanego oznakowania gwarancji trwałości oraz punktowej oceny możliwości naprawy. Przed zawarciem umowy przedsiębiorca będzie zobowiązany informować konsumenta m.in. o:

ustawowej odpowiedzialności za zgodność towaru z umową (min. 2 lata) z użyciem zharmonizowanej informacji UE;
gwarancji trwałości producenta (bezpłatnej, obejmującej cały towar, powyżej 2 lat) z użyciem zharmonizowanego oznakowania;
minimalnym okresie aktualizacji oprogramowania dla towarów z elementami cyfrowymi, treści i usług cyfrowych;
punktowej ocenie możliwości naprawy, dostępności i koszcie części zamiennych oraz instrukcji napraw;
ekologicznych opcjach dostawy (sprzedaż na odległość i poza lokalem).

Dodatkowo porównywarki produktów prezentujące cechy środowiskowe będą musiały ujawniać metodę porównania, objęte produkty i dostawców oraz działania zapewniające aktualność danych.

Trzy poziomy sankcji

Spółka

Kara pieniężna Prezesa UOKiK do 10% obrotu, nakazy publikacji oświadczeń, zaniechania praktyki i usunięcia skutków.

Osoby zarządzające

Do 2 000 000 zł za umyślne dopuszczenie do naruszenia; do 5 000 000 zł w sektorze finansowym.

Odpowiedzialność cywilna

Roszczenia cywilne konsumentów, konkurentów i organizacji konsumenckich (w tym powództwa przedstawicielskie).

Konsekwencje dla przedsiębiorców

Nowelizacja oznacza konieczność przeglądu i rewizji m.in.:

etykiet,
opakowań,
kart produktu,
kampanii ESG,
raportów zrównoważonego rozwoju,
regulaminów sklepów internetowych,
polityk gwarancyjnych,
procedur reklamacyjnych.

Zmiany dotyczą:

producentów,
importerów,
dystrybutorów,
sprzedawców (w tym e-commerce),
operatorów platform i porównywarek oraz branż cyfrowych.

W czym możemy pomóc?

Zespół prawa ochrony konkurencji i konsumentów kancelarii oferuje m.in.:

audyt greenwashingowy: przegląd komunikacji marketingowej, oznakowań i raportów ESG pod kątem nowych zakazów;
walidację twierdzeń (claimów) środowiskowych wobec braku dedykowanego unijnego systemu weryfikacji: konstrukcję twierdzeń, dokumentację dowodową oraz wewnętrzne procedury weryfikacji;
przebudowę polityk gwarancyjnych i wdrożenie zharmonizowanego oznakowania trwałości;
aktualizację regulaminów, wzorców umownych, kart produktu i komunikacji przedkontraktowej;
szkolenia i procedury compliance dla zespołów marketingu, PR, sprzedaży i ESG;
reprezentację w postępowaniach przed Prezesem UOKiK, w sporach z konsumentami i konkurentami;
obronę osób zarządzających w postępowaniach UOKiK;
doradztwo transgraniczne dla grup działających w kilku państwach członkowskich UE.

Rekomendujemy rozpoczęcie prac dostosowawczych już w I-II kwartale 2027 r.

Proces jest wielomiesięczny i wymaga zaangażowania działów prawnych, marketingu, ESG i IT.

Zapraszamy do kontaktu, aby omówić, jaki wpływ nowe przepisy mogą mieć na Państwa działalność.

Zapowiedziane wycofanie Green Claims Directive nie opóźnia obowiązywania ECGT; przeciwnie, wzmacnia pilność prac wewnętrznych.