Podatkowa rewolucja od 2027 r.? Planowane zmiany w PIT, CIT, IP Box, ryczałcie i daninie solidarnościowej

Rząd przyspiesza prace nad reformą podatkową na 2027 r. W ciągu zaledwie tygodnia Rada Ministrów przyjęła dwa odrębne projekty ustaw, które razem mogą wpłynąć na niemal każdą formę prowadzenia działalności gospodarczej: od programistów rozliczających IP Box, przez przedsiębiorców na ryczałcie, po duże spółki kapitałowe. Sprawdzamy, co się zmienia, kiedy i dla kogo, jeśli projekty wejdą w życie w obecnym kształcie.

IP Box wchodzi do podstawy daniny solidarnościowej i nie tylko (UD116)

Rada Ministrów przyjęła projekt UD116 i 25 września 2026 r. skierowała go do Sejmu. To szeroki projekt „uszczelniający” system podatkowy, w którym dla branży technologicznej, kreatywnej i innowacyjnej najistotniejsze są zmiany dotyczące IP Box oraz daniny solidarnościowej. Projekt zakłada, że:

• dochód opodatkowany preferencyjną 5-procentową stawką IP Box będzie uwzględniany przy ustalaniu podstawy daniny solidarnościowej (podczas gdy dotychczas pozostawał poza jej zakresem);
• próg dla samej daniny pozostaje w tym projekcie bez zmian i nadal wynosi 1 mln zł;
• z projektu ostatecznie usunięto kontrowersyjny warunek zatrudniania co najmniej 3 pracowników, który wcześniej miał warunkować możliwość korzystania z preferencji IP Box;
• stawka ryczałtu dla wspólników i komplementariuszy świadczących określone usługi na rzecz własnych spółek (np. udostępnianie znaków towarowych) wzrośnie z 8,5% do 17%;
• dla nadwyżki przychodów z najmu ponad 100 tys. zł uzyskiwanych od podmiotów powiązanych stawka ryczałtu wzrośnie z 12,5% do 15%.

Poza tym projekt obejmuje szereg innych zmian w PIT i CIT, które pokazują skalę planowanej reformy. Przewidziano m.in.:

• opodatkowanie sprzedaży rzeczy ruchomych (np. samochodów poleasingowych) przekazanych wcześniej nieodpłatnie najbliższej rodzinie przedsiębiorcy;
• ograniczenie zakresu ulgi mieszkaniowej;
• nowe zasady rozliczania datio in solutum (odpłatnego zbycia nieruchomości lub innych rzeczy/praw majątkowych w zamian za zwolnienie z długu);
• zmiany dotyczące opodatkowania przy likwidacji transparentnych spółek osobowych powstałych z przekształcenia spółek kapitałowych;
• ograniczenia w amortyzacji wartości firmy (goodwill) oraz zmiany wybranych stawek amortyzacyjnych, w tym dla spółek nieruchomościowych;
• modyfikacje zasad minimalnego CIT, różnicujące podstawę opodatkowania w zależności od wielkości podatnika;
• zmiany w estońskim CIT, w tym w zakresie ukrytych zysków, wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą oraz dystrybucji zysków;
• doprecyzowanie regulacji dotyczących podatku od przerzuconych dochodów.

Nowa skala PIT, wyższy CIT i koniec ryczałtu dla wielu firm (UD458)

29 września 2026 r. Rada Ministrów przyjęła drugi projekt, oznaczony numerem UD458. To właśnie on zawiera najbardziej odczuwalne zmiany dla szerokiego grona podatników.

Projekt przewiduje m.in.:

• podwyższenie stawki daniny solidarnościowej z 4% do 5%;
• podwyższenie pierwszego progu podatkowego ze 120 tys. zł do 130 tys. zł;
• wprowadzenie nowej, 24-procentowej stawki PIT dla dochodów pomiędzy 130 tys. zł a 150 tys. zł;
• stosowanie 32-procentowej stawki PIT dopiero po przekroczeniu 150 tys. zł dochodu;
• nowe zasady obliczania zaliczek na PIT po przekroczeniu progów podatkowych;
• obniżenie limitu przychodów uprawniających do korzystania z ryczałtu z 2 mln euro do 250 tys. euro;
• podwyższenie stawki CIT z 19% do 22% dla podatników osiągających przychody przekraczające równowartość 50 mln euro rocznie.

Jak w praktyce zadziała nowy limit ryczałtu?

Warto zwrócić uwagę, że projekt wprowadza dwa odrębne limity, które wywołują różne skutki.

Mechanizm działa więc dwutorowo. Limit 250 tys. euro decyduje o prawie do wyboru ryczałtu w kolejnym roku podatkowym, natomiast limit 300 tys. euro pełni funkcję bufora dla podatników, którzy przekroczą określony poziom przychodów już w trakcie roku podatkowego.

Nie tylko PIT, CIT i ryczałt – co jeszcze?

Projekt UD458 zawiera również szereg innych zmian, które choć nie są głównym elementem reformy, również zasługują na odnotowanie.

Przewidziano m.in.:

• przedłużenie funkcjonowania ulgi na robotyzację o kolejne 10 lat;
• likwidację ulgi na ekspansję;
• likwidację ulgi na internet;
• podwojenie wysokości odliczenia z tytułu honorowego krwiodawstwa.

Jak zmienią się planowane wpływy do budżetu państwa?

Zmiana dotycząca IP Box zawarta w projekcie UD116 ma stosunkowo ograniczone znaczenie fiskalne. Z danych przedstawionych w Ocenie Skutków Regulacji wynika, że objęcie dochodów z IP Box daniną solidarnościową ma przynieść około 12 mln zł dodatkowych wpływów w 2028 r. oraz około 136 mln zł w latach 2028–2036.

Znacznie większe skutki budżetowe wiążą się z projektem UD458. Samo obniżenie limitu przychodów uprawniającego do stosowania ryczałtu ma wygenerować około 5,5 mld zł dodatkowych wpływów już w 2027 r., a do 2030 r. kwota ta ma wzrosnąć do około 8,7 mld zł rocznie. Łączny efekt szacowany jest na około 30 mld zł w latach 2027–2030.

Dodatkowe wpływy mają również pochodzić z podwyższenia stawki daniny solidarnościowej oraz zwiększenia CIT dla największych podatników.

Projekty spotkały się już z krytyką części środowisk przedsiębiorców, które wskazują przede wszystkim na gwałtowne ograniczenie dostępności ryczałtu oraz potencjalne skutki dla mikro- i małych przedsiębiorstw.

Co to oznacza dla przedsiębiorców?

Oba projekty tworzą razem jeden z największych pakietów zmian podatkowych ostatnich lat. Należy jednak pamiętać, że żaden z nich nie stanowi jeszcze obowiązującego prawa. Przed projektami wciąż znajdują się prace parlamentarne oraz podpis prezydenta.

Przedsiębiorcy korzystający z IP Box powinni przeanalizować wpływ nowych regulacji na swoje efektywne opodatkowanie, zwłaszcza jeśli ich dochody przekraczają 1 mln zł rocznie.

Osoby korzystające z ryczałtu powinny już teraz zweryfikować poziom przychodów osiąganych w 2026 r. i ocenić ryzyko utraty prawa do tej formy opodatkowania od 2027 r.

Najwięksi podatnicy CIT powinni natomiast uwzględnić możliwość wzrostu stawki podatkowej do 22% w swoich prognozach finansowych i modelach biznesowych.

Z kolei podmioty korzystające z estońskiego CIT oraz planujące restrukturyzacje powinny przeanalizować wpływ zmian zawartych w projekcie UD116 na obecne struktury podatkowe.

Skontaktuj się z naszymi ekspertami

Jeżeli chcieliby Państwo omówić, w jaki sposób planowane regulacje mogą wpłynąć na funkcjonowanie Państwa firmy, zachęcamy do kontaktu z Michałem Antczakiem, Anną Wąsiewicz lub Rafałem Tołwińskim.