24 kwietnia 2026 r. opublikowano projekt ustawy o zmianie ustawy \u2013 Ordynacja podatkowa oraz ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, kt\u00f3ry wprowadza do polskiego porz\u0105dku prawnego zupe\u0142nie now\u0105 instytucj\u0119 \u2013 ugod\u0119 podatkow\u0105. Projekt ten stanowi istotne novum w relacjach pomi\u0119dzy podatnikami a organami podatkowymi. Czy w istocie otwiera drog\u0119 do konsensualnego rozstrzygania spor\u00f3w na gruncie zaleg\u0142o\u015bci podatkowych? Poni\u017cej przedstawiamy szczeg\u00f3\u0142ow\u0105 analiz\u0119 proponowanych rozwi\u0105za\u0144.<\/p>\n
Ugoda podatkowa to instytucja, kt\u00f3ra umo\u017cliwia organowi podatkowemu zawarcie z podatnikiem lub p\u0142atnikiem, a tak\u017ce ich spadkobiercami, na ich wniosek, porozumienia w sprawie zaleg\u0142o\u015bci podatkowej z tytu\u0142u zobowi\u0105zania podatkowego lub zobowi\u0105zania p\u0142atnika w podatkach, z wy\u0142\u0105czeniem niepodatkowych nale\u017cno\u015bci bud\u017cetowych stanowi\u0105cych doch\u00f3d bud\u017cetu pa\u0144stwa.<\/p>\n
Projektodawca wyra\u017anie zakre\u015bli\u0142 cel tej instytucji, nadaj\u0105c jej wymiar publicznoprawny. Ugoda podatkowa jest zawierana w interesie publicznym, je\u017celi jej zawarcie mo\u017ce zapobiec powstaniu sporu podatkowego i przynie\u015b\u0107 Skarbowi Pa\u0144stwa skutki korzystniejsze ni\u017c prawdopodobny wynik dzia\u0142a\u0144 organ\u00f3w podatkowych, a w szczeg\u00f3lno\u015bci mo\u017ce ograniczy\u0107 koszty poboru podatku, oraz pozostaje w zgodzie z zasadami wsp\u00f3\u0142\u017cycia spo\u0142ecznego.<\/p>\n
Tre\u015b\u0107 ugody nie b\u0119dzie pozostawiona wy\u0142\u0105cznie swobodnej woli stron. W jej ramach strony uzgadniaj\u0105 wsp\u00f3lnie prawid\u0142ow\u0105 wysoko\u015b\u0107 zobowi\u0105zania na podstawie i w granicach przepis\u00f3w prawa podatkowego oraz odroczenie lub roz\u0142o\u017cenie na raty zap\u0142aty zaleg\u0142o\u015bci podatkowej wraz z odsetkami za zw\u0142ok\u0119, przy czym odroczenie lub roz\u0142o\u017cenie na raty z tytu\u0142u zobowi\u0105zania wynikaj\u0105cego z przepis\u00f3w ustawy o opodatkowaniu wyr\u00f3wnawczym nie mo\u017ce przekroczy\u0107 okresu 4 lat podatkowych nast\u0119puj\u0105cych po roku podatkowym, w kt\u00f3rym zobowi\u0105zanie by\u0142o nale\u017cne. Warto przy tym zauwa\u017cy\u0107, \u017ce do ugody zawieranej z wnioskodawc\u0105 prowadz\u0105cym dzia\u0142alno\u015b\u0107 gospodarcz\u0105 stosuje si\u0119 odpowiednio przepisy art. 67b Ordynacji podatkowej, co oznacza konieczno\u015b\u0107 badania dopuszczalno\u015bci ewentualnej pomocy publicznej.<\/p>\n
Projekt przewiduje rozbudowany katalog przes\u0142anek negatywnych, kt\u00f3rych wyst\u0105pienie wyklucza mo\u017cliwo\u015b\u0107 zawarcia ugody. Z projektu wynika, \u017ce instytucja ta ma mie\u0107 charakter wyj\u0105tkowy i nie mo\u017ce by\u0107 stosowana, gdy toczy si\u0119 ju\u017c inne post\u0119powanie lub gdy zachodz\u0105 szczeg\u00f3lne okoliczno\u015bci zwi\u0105zane z charakterem sprawy b\u0105d\u017a osob\u0105 wnioskodawcy.<\/p>\n
Ugody nie zawiera si\u0119 przede wszystkim wtedy, gdy w sprawie zobowi\u0105zania obj\u0119tego wnioskiem wydano ju\u017c decyzj\u0119 okre\u015blaj\u0105c\u0105 lub szacuj\u0105c\u0105 wysoko\u015b\u0107 zobowi\u0105zania podatkowego albo decyzj\u0119 dotycz\u0105c\u0105 odpowiedzialno\u015bci p\u0142atnika. Podobnie niedopuszczalne b\u0119dzie zawarcie ugody, gdy toczy si\u0119 post\u0119powanie w sprawie udzielenia ulg w sp\u0142acie zobowi\u0105za\u0144 lub gdy ulgi takie zosta\u0142y ju\u017c udzielone. Wy\u0142\u0105czona jest r\u00f3wnie\u017c mo\u017cliwo\u015b\u0107 prowadzenia r\u00f3wnoleg\u0142ych procedur. Ugody nie zawiera si\u0119, je\u017celi rozpatrywany jest wniosek o zawarcie porozumienia podatkowego lub porozumienia inwestycyjnego lub gdy takie porozumienie zosta\u0142o ju\u017c zawarte.<\/p>\n
Projekt zakazuje r\u00f3wnie\u017c zawierania ugody w sprawach, w kt\u00f3rych jest prowadzona procedura wzajemnego porozumiewania si\u0119, w tym procedura arbitra\u017cowa prowadzona na podstawie ratyfikowanej umowy o unikaniu podw\u00f3jnego opodatkowania lub innej ratyfikowanej umowy mi\u0119dzynarodowej.<\/p>\n
Szczeg\u00f3lnie restrykcyjne s\u0105 przes\u0142anki negatywne o charakterze podmiotowym. Ugody nie mo\u017cna zawrze\u0107, je\u017celi wobec wnioskodawcy prowadzone jest post\u0119powanie egzekucyjne lub zabezpieczaj\u0105ce w sprawie zaleg\u0142o\u015bci podatkowych. Co wi\u0119cej, instytucja ta jest niedost\u0119pna przez 10 lat od ko\u0144ca roku kalendarzowego, w kt\u00f3rym wnioskodawcy dor\u0119czono ostateczn\u0105 decyzj\u0119 wydan\u0105 z zastosowaniem przepis\u00f3w o klauzuli generalnej przeciwko unikaniu opodatkowania lub \u015brodk\u00f3w ograniczaj\u0105cych umowne korzy\u015bci.<\/p>\n
Projekt wyklucza wreszcie zawarcie ugody z podmiotami powi\u0105zanymi z powa\u017cn\u0105 przest\u0119pczo\u015bci\u0105. Ugody nie zawiera si\u0119, je\u017celi wnioskodawca jest osob\u0105 skazan\u0105 prawomocnym wyrokiem lub gdy toczy si\u0119 przeciwko niemu post\u0119powanie w sprawie o przest\u0119pstwo skarbowe, przest\u0119pstwo fa\u0142szywych zezna\u0144 z\u0142o\u017conych w zwi\u0105zku z wnioskiem o ugod\u0119, przest\u0119pstwo wystawiania lub u\u017cywania nierzetelnych faktur, a tak\u017ce w sprawie o udzia\u0142 w zorganizowanej grupie przest\u0119pczej maj\u0105cej na celu pope\u0142nienie tych przest\u0119pstw.<\/p>\n
Wniosek o zawarcie ugody podatkowej mo\u017ce zosta\u0107 z\u0142o\u017cony pocz\u0105wszy od dnia, w kt\u00f3rym powsta\u0142a zaleg\u0142o\u015b\u0107 podatkowa, przy czym mo\u017cliwe jest jego z\u0142o\u017cenie zar\u00f3wno w toku kontroli podatkowej lub celno-skarbowej, jak i w toku post\u0119powania podatkowego. W tym ostatnim przypadku wniosek musi zosta\u0107 z\u0142o\u017cony nie p\u00f3\u017aniej ni\u017c do dnia up\u0142ywu wyznaczonego przez organ podatkowy pierwszej instancji terminu do zapoznania si\u0119 ze zgromadzonym materia\u0142em dowodowym.<\/p>\n
Wniosek o zawarcie ugody podatkowej powinien zawiera\u0107 propozycj\u0119 ugody wraz z dokumentacj\u0105 dotycz\u0105c\u0105 zobowi\u0105zania, wskazuj\u0105c\u0105 w szczeg\u00f3lno\u015bci okres rozliczeniowy, wysoko\u015b\u0107 zobowi\u0105zania oraz termin zap\u0142aty, a tak\u017ce proponowany harmonogram sp\u0142aty zaleg\u0142o\u015bci podatkowych. Niezb\u0119dnym elementem wniosku jest r\u00f3wnie\u017c o\u015bwiadczenie wnioskodawcy o braku przes\u0142anek negatywnych. O\u015bwiadczenie to jest sk\u0142adane pod rygorem odpowiedzialno\u015bci karnej za z\u0142o\u017cenie fa\u0142szywego o\u015bwiadczenia, a klauzula o tre\u015bci: \u201eJestem \u015bwiadomy odpowiedzialno\u015bci karnej za z\u0142o\u017cenie fa\u0142szywego o\u015bwiadczenia” zast\u0119puje pouczenie o odpowiedzialno\u015bci karnej za sk\u0142adanie fa\u0142szywych o\u015bwiadcze\u0144.<\/p>\n
Warto podkre\u015bli\u0107, \u017ce wnioskodawca mo\u017ce w ka\u017cdym czasie wycofa\u0107 wniosek o zawarcie ugody podatkowej.<\/p>\n
Organ podatkowy w terminie 30 dni od otrzymania wniosku wydaje postanowienie o przeprowadzeniu uzgodnie\u0144 w celu osi\u0105gni\u0119cia porozumienia w zakresie ustalenia stanu faktycznego lub tre\u015bci ugody podatkowej albo o odmowie przyj\u0119cia propozycji ugody bez przeprowadzenia uzgodnie\u0144.<\/p>\n
Po przeprowadzeniu uzgodnie\u0144 organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie zawarcia ugody podatkowej, je\u017celi osi\u0105gni\u0119cie porozumienia oka\u017ce si\u0119 niemo\u017cliwe, znacznie utrudnione lub prawdopodobie\u0144stwo jego osi\u0105gni\u0119cia jest znikome, w szczeg\u00f3lno\u015bci je\u017celi ugoda podatkowa nie zosta\u0142a zawarta w terminie 3 miesi\u0119cy od dnia otrzymania przez organ podatkowy wniosku o jej zawarcie.<\/p>\n
W przypadku osi\u0105gni\u0119cia porozumienia w toku uzgodnie\u0144 organ podatkowy sporz\u0105dza na pi\u015bmie propozycj\u0119 zawarcia ugody podatkowej i dor\u0119cza wnioskodawcy podpisan\u0105 przez ten organ ugod\u0119 podatkow\u0105. Wnioskodawca, w terminie 14 dni od dnia otrzymania ugody, przesy\u0142a organowi podatkowemu podpisan\u0105 przez siebie ugod\u0119 albo zawiadamia organ o odmowie jej przyj\u0119cia. W przypadku nieprzekazania zawiadomienia w tym terminie uznaje si\u0119, \u017ce wnioskodawca odm\u00f3wi\u0142 przyj\u0119cia ugody podatkowej.<\/p>\n
Zawarcie ugody podatkowej stanowi podstaw\u0119 do zako\u0144czenia kontroli podatkowej lub kontroli celno-skarbowej dotycz\u0105cych zobowi\u0105zania b\u0119d\u0105cego przedmiotem ugody, a w przypadku tocz\u0105cego si\u0119 post\u0119powania podatkowego \u2013 do jego umorzenia.<\/p>\n
Jednym z element\u00f3w proponowanej instytucji jest mechanizm obni\u017conych odsetek za zw\u0142ok\u0119, kt\u00f3ry stanowi zach\u0119t\u0119 do poszukiwania konsensusu z organem podatkowym na wczesnym etapie sporu.<\/p>\n
Od zaleg\u0142o\u015bci podatkowej obj\u0119tej ugod\u0105 podatkow\u0105 nalicza si\u0119 obni\u017con\u0105 stawk\u0119 odsetek za zw\u0142ok\u0119 w wysoko\u015bci 50% standardowej stawki \u2013 je\u017celi wniosek o zawarcie ugody podatkowej zosta\u0142 z\u0142o\u017cony przed podj\u0119ciem przez organ podatkowy czynno\u015bci sprawdzaj\u0105cych, o kt\u00f3rych wnioskodawca zosta\u0142 zawiadomiony, lub przed wszcz\u0119ciem kontroli podatkowej lub kontroli celno-skarbowej dotycz\u0105cych zobowi\u0105zania b\u0119d\u0105cego przedmiotem wniosku.<\/p>\n
Stawka wzrasta do 60% w przypadku z\u0142o\u017cenia wniosku po wszcz\u0119ciu kontroli, lecz przed dor\u0119czeniem wnioskodawcy protoko\u0142u z kontroli podatkowej, zawiadomienia o uwzgl\u0119dnieniu deklaracji lub korekty deklaracji, wyniku kontroli celno-skarbowej lub protoko\u0142u z kontroli celno-skarbowej.<\/p>\n
Je\u017celi wniosek zostanie z\u0142o\u017cony jeszcze p\u00f3\u017aniej, tj. po dor\u0119czeniu wymienionych dokument\u00f3w, ale przed up\u0142ywem terminu do zapoznania si\u0119 z materia\u0142em dowodowym w post\u0119powaniu podatkowym pierwszej instancji, stawka odsetek wyniesie 70% stawki standardowej.<\/p>\n
Niezwykle istotna jest r\u00f3wnie\u017c regulacja dotycz\u0105ca biegu odsetek po z\u0142o\u017ceniu wniosku: w przypadku zawarcia ugody podatkowej od zaleg\u0142o\u015bci podatkowej obj\u0119tej t\u0105 ugod\u0105 nie nalicza si\u0119 odsetek za zw\u0142ok\u0119 od dnia nast\u0119puj\u0105cego po dniu z\u0142o\u017cenia wniosku o jej zawarcie.<\/p>\n
Odr\u0119bn\u0105 kwesti\u0105 wart\u0105 podkre\u015blenia jest ochrona wnioskodawcy przed wszcz\u0119ciem post\u0119powa\u0144 karnych skarbowych. W przypadku zawarcia ugody podatkowej w zakresie zaleg\u0142o\u015bci podatkowej obj\u0119tej t\u0105 ugod\u0105 nie wszczyna si\u0119 post\u0119powania w sprawach o przest\u0119pstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe, a wszcz\u0119te umarza si\u0119.<\/p>\n
Projekt szczeg\u00f3\u0142owo reguluje konsekwencje niewykonania przez podatnika warunk\u00f3w zawartej ugody. W razie niedotrzymania terminu odroczonej zap\u0142aty zaleg\u0142o\u015bci podatkowej lub terminu p\u0142atno\u015bci kt\u00f3rejkolwiek z rat, na jakie zosta\u0142a roz\u0142o\u017cona zaleg\u0142o\u015b\u0107 podatkowa wraz z odsetkami za zw\u0142ok\u0119, ugoda podatkowa wygasa z mocy prawa.<\/p>\n
Skutek wyga\u015bni\u0119cia jest uzale\u017cniony od sposobu regulowania zaleg\u0142o\u015bci ustalonego w ugodzie. Wyga\u015bni\u0119cie nast\u0119puje w ca\u0142o\u015bci, je\u017celi ugoda przewiduje odroczenie zap\u0142aty, natomiast w przypadku ugody ratalnej \u2013 jedynie w cz\u0119\u015bci dotycz\u0105cej raty niezap\u0142aconej w terminie. Jednak\u017ce niedotrzymanie terminu p\u0142atno\u015bci trzech rat skutkuje wyga\u015bni\u0119ciem ugody z mocy prawa w zakresie wszystkich niezap\u0142aconych rat.<\/p>\n
W przypadkach wyga\u015bni\u0119cia ugody ponowne z\u0142o\u017cenie wniosku o zawarcie ugody podatkowej nie jest dopuszczalne przez 3 lata, licz\u0105c od ko\u0144ca roku kalendarzowego, w kt\u00f3rym ugoda wygas\u0142a, chyba \u017ce jej wyga\u015bni\u0119cie nast\u0105pi\u0142o bez winy wnioskodawcy.<\/p>\n
Projekt k\u0142adzie du\u017cy nacisk na cyfryzacj\u0119 procedury. Sk\u0142adanie i dor\u0119czanie pism na podstawie przepis\u00f3w dzia\u0142u o ugodzie podatkowej nast\u0119puje wy\u0142\u0105cznie za po\u015brednictwem konta w e-Urz\u0119dzie Skarbowym. Oznacza to, \u017ce instytucja ugody podatkowej od samego pocz\u0105tku osadzona jest w \u015brodowisku elektronicznym, co mo\u017ce stanowi\u0107 wyzwanie dla podmiot\u00f3w nieposiadaj\u0105cych pe\u0142nej infrastruktury cyfrowej.<\/p>\n
Ustawa ma wej\u015b\u0107 w \u017cycie z dniem 1 stycznia 2028 r., co daje zar\u00f3wno organom podatkowym, jak i podatnikom ponad rok na przygotowanie si\u0119 do stosowania nowych regulacji.<\/p>\n
Projekt wprowadzenia ugody podatkowej do polskiego systemu spotka\u0142 si\u0119 z du\u017cym zainteresowaniem i zasadniczo zas\u0142uguje na aprobat\u0119, bior\u0105c pod uwag\u0119 skuteczno\u015b\u0107 podobnych rozwi\u0105za\u0144 w Europie Zachodniej. Jednocze\u015bnie analiza przepis\u00f3w budzi w\u0105tpliwo\u015bci, czy w proponowanym kszta\u0142cie instytucja ta rzeczywi\u015bcie przyniesie realne korzy\u015bci podatnikom, czy raczej pozostanie rozwi\u0105zaniem o ograniczonej praktycznej u\u017cyteczno\u015bci.<\/p>\n
Kluczowym problemem jest uznaniowy charakter decyzji organu podatkowego, kt\u00f3ry \u201emo\u017ce\u201d, ale nie musi zawrze\u0107 ugody, nawet przy spe\u0142nieniu wszystkich przes\u0142anek. Dodatkowo ocena, czy ugoda le\u017cy w interesie publicznym i jest korzystna dla Skarbu Pa\u0144stwa, opiera si\u0119 na nieostrych kryteriach, co stwarza ryzyko arbitralno\u015bci, tym bardziej \u017ce brak jest skutecznej kontroli s\u0105dowej odmowy. W praktyce ograniczenia te wzmacnia rozbudowany katalog przes\u0142anek wy\u0142\u0105czaj\u0105cych oraz przepisy o pomocy publicznej, kt\u00f3re szczeg\u00f3lnie komplikuj\u0105 sytuacj\u0119 przedsi\u0119biorc\u00f3w.<\/p>\n
Z perspektywy praktycznej procedura r\u00f3wnie\u017c budzi zastrze\u017cenia, organ mo\u017ce odm\u00f3wi\u0107 podj\u0119cia negocjacji bez merytorycznego uzasadnienia, a z\u0142o\u017cenie ponownego wniosku w tej samej sprawie jest wykluczone. W efekcie podatnik znajduje si\u0119 w s\u0142abszej pozycji proceduralnej i negocjacyjnej. Cho\u0107 instytucja ma du\u017cy potencja\u0142, jej realna skuteczno\u015b\u0107 b\u0119dzie zale\u017ce\u0107 od praktyki stosowania po planowanym wej\u015bciu w \u017cycie w 2028 r. i od tego, czy organy podatkowe b\u0119d\u0105 rzeczywi\u015bcie sk\u0142onne z niej korzysta\u0107.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
24 kwietnia 2026 r. opublikowano projekt ustawy o zmianie ustawy \u2013 Ordynacja podatkowa oraz ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, kt\u00f3ry wprowadza do polskiego porz\u0105dku prawnego zupe\u0142nie now\u0105 instytucj\u0119 \u2013 ugod\u0119 podatkow\u0105. Projekt ten stanowi istotne novum w relacjach pomi\u0119dzy podatnikami a organami podatkowymi. Czy w istocie otwiera drog\u0119 do konsensualnego rozstrzygania spor\u00f3w na gruncie zaleg\u0142o\u015bci […]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[57],"class_list":["post-1953","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kontrole-podatkowe","tag-nowelizacja"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ssw.solutions\/blog\/taxpresso\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1953","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ssw.solutions\/blog\/taxpresso\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ssw.solutions\/blog\/taxpresso\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ssw.solutions\/blog\/taxpresso\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ssw.solutions\/blog\/taxpresso\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1953"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/ssw.solutions\/blog\/taxpresso\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1953\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1956,"href":"https:\/\/ssw.solutions\/blog\/taxpresso\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1953\/revisions\/1956"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ssw.solutions\/blog\/taxpresso\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1953"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ssw.solutions\/blog\/taxpresso\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1953"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ssw.solutions\/blog\/taxpresso\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1953"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}