Wyrok TSUE z 11 grudnia 2025 r. (C\u2011121\/24) dotyczy fundamentalnego problemu: czy organy podatkowe mog\u0105 domaga\u0107 si\u0119 zap\u0142aty zaleg\u0142ego VAT od nabywcy, gdy sprzedawca \u2013 g\u0142\u00f3wny d\u0142u\u017cnik podatkowy \u2013 zosta\u0142 zlikwidowany i przesta\u0142 istnie\u0107? Sprawa ta dotyka granic solidarnej odpowiedzialno\u015bci w VAT oraz tego, jak rozk\u0142ada si\u0119 ryzyko niewyp\u0142acalno\u015bci kontrahenta.<\/p>\n
W 2017 r. bu\u0142garska sp\u00f3\u0142ka nabywa\u0142a i wynajmowa\u0142a pojazdy ci\u0119\u017carowe od podmiotu, kt\u00f3ry wystawi\u0142 35 faktur i wykaza\u0142 VAT w deklaracjach, lecz nie wp\u0142aci\u0142 go do urz\u0119du skarbowego. Sp\u00f3\u0142ka odliczy\u0142a VAT z tych faktur. W 2019 r. wobec sprzedaj\u0105cego og\u0142oszono upad\u0142o\u015b\u0107, a w 2020 r. zosta\u0142 wykre\u015blony z rejestru handlowego.<\/p>\n
Ju\u017c po og\u0142oszeniu upad\u0142o\u015bci bu\u0142garski organ podatkowy wszcz\u0105\u0142 wobec sp\u00f3\u0142ki post\u0119powanie, uznaj\u0105c j\u0105 za solidarnie odpowiedzialn\u0105 za niezap\u0142acony VAT, argumentuj\u0105c, \u017ce wiedzia\u0142a lub powinna by\u0142a wiedzie\u0107, i\u017c podatek nie zostanie uiszczony. Na tej podstawie na\u0142o\u017cono na sp\u00f3\u0142k\u0119 obowi\u0105zek zap\u0142aty VAT wraz z odsetkami.<\/p>\n
Sp\u00f3\u0142ka zaskar\u017cy\u0142a decyzj\u0119, twierdz\u0105c, \u017ce po likwidacji sprzedaj\u0105cego jego zobowi\u0105zania wygas\u0142y, wi\u0119c nie mo\u017cna ju\u017c dochodzi\u0107 odpowiedzialno\u015bci solidarnej osoby trzeciej. Organ podatkowy uzna\u0142 natomiast, \u017ce zobowi\u0105zanie VAT nie wygasa, je\u015bli istniej\u0105 podmioty solidarnie odpowiedzialne.<\/p>\n
S\u0105d krajowy, powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na orzecznictwo TSUE, powzi\u0105\u0142 w\u0105tpliwo\u015bci co do granic odpowiedzialno\u015bci solidarnej, zw\u0142aszcza gdy post\u0119powanie wobec osoby trzeciej wszczyna si\u0119 po wykre\u015bleniu g\u0142\u00f3wnego d\u0142u\u017cnika. W zwi\u0105zku z tym skierowa\u0142 do TSUE pytania prejudycjalne dotycz\u0105ce zgodno\u015bci z dyrektyw\u0105 VAT oraz zasadami proporcjonalno\u015bci, przejrzysto\u015bci i pewno\u015bci prawa \u017c\u0105dania zap\u0142aty podatku od d\u0142u\u017cnika solidarnego, gdy d\u0142u\u017cnik g\u0142\u00f3wny przesta\u0142 ju\u017c istnie\u0107 .<\/p>\n
Rzecznik Generalna Juliane Kokott przygotowa\u0142a opini\u0119, w kt\u00f3rej przyjrza\u0142a si\u0119 kwestii granic solidarnej odpowiedzialno\u015bci. Rzecznik wskaza\u0142a przede wszystkim, \u017ce nale\u017cy rozr\u00f3\u017cni\u0107 oszustwo VAT od samego niezap\u0142acenia prawid\u0142owo zadeklarowanego podatku – podkre\u015bli\u0142a, \u017ce brak zap\u0142aty zadeklarowanego podatku to co najwy\u017cej zaleg\u0142o\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 pa\u0144stwo powinno zwalcza\u0107 standardowymi instrumentami (kontrola, egzekucja, sankcje wobec d\u0142u\u017cnika), a nie przerzucaniem ryzyka niewyp\u0142acalno\u015bci na nabywc\u0119.<\/p>\n
Odpowiedzialno\u015b\u0107 kontrahenta mo\u017ce wchodzi\u0107 w gr\u0119 tylko przy szczeg\u00f3lnej podstawie: gdy nabywca uczestniczy\u0142 umy\u015blnie w oszustwie, powinien by\u0142 wiedzie\u0107 o oszustwie w \u0142a\u0144cuchu dostaw albo sam dopu\u015bci\u0142 si\u0119 nadu\u017cycia (np. celowo wykorzystuj\u0105c niewyp\u0142acalno\u015b\u0107 dostawcy). Sama \u201epowinno\u015b\u0107 wiedzy\u201d, \u017ce kontrahent nie zap\u0142aci zadeklarowanego VAT, nie wystarcza \u2013 nie mo\u017ce by\u0107 to odpowiedzialno\u015b\u0107 na zasadzie ryzyka.<\/p>\n
Rzecznik wskaza\u0142a tak\u017ce, \u017ce odpowiedzialno\u015b\u0107 solidarna jest odpowiedzialno\u015bci\u0105 akcesoryjn\u0105, a wi\u0119c zale\u017cy od istnienia d\u0142ugu podatkowego i d\u0142u\u017cnika g\u0142\u00f3wnego. Z tego wzgl\u0119du zobowi\u0105zanie podatkowe musi nadal istnie\u0107 w chwili ustalania odpowiedzialno\u015bci oraz musi istnie\u0107 osoba zobowi\u0105zana do zap\u0142aty (co jest istotne tak\u017ce dla regresu).<\/p>\n
Je\u015bli d\u0142u\u017cnik g\u0142\u00f3wny zosta\u0142 zlikwidowany bez nast\u0119pcy, dochodzenie \u201eodpowiedzialno\u015bci solidarnej\u201d po fakcie grozi w praktyce niedozwolonym przeniesieniem d\u0142ugu na osob\u0119 trzeci\u0105, naruszaj\u0105c pewno\u015b\u0107 prawa i neutralno\u015b\u0107 VAT.<\/p>\n
TSUE w zasadzie nie odni\u00f3s\u0142 si\u0119 do opinii Rzecznik Generalnej. Wskaza\u0142 tylko, \u017ce gdyby organ podatkowy m\u00f3g\u0142 dochodzi\u0107 odpowiedzialno\u015bci os\u00f3b trzecich uczestnicz\u0105cych w\u00a0nadu\u017cyciu w\u00a0dziedzinie VAT tylko wtedy, gdy istnieje osoba zobowi\u0105zana do zap\u0142aty VAT, takie ograniczenie zagra\u017ca\u0142oby mo\u017cliwo\u015bci powstania tej odpowiedzialno\u015bci. Wskaza\u0142 tak\u017ce, \u017ce osoba zobowi\u0105zana do zap\u0142aty podatku dzia\u0142aj\u0105ca w\u00a0z\u0142ej wierze mog\u0142aby doprowadzi\u0107 do swej likwidacji, w\u00a0szczeg\u00f3lno\u015bci w\u00a0celu zapobie\u017cenia powstaniu odpowiedzialno\u015bci os\u00f3b trzecich, kt\u00f3re przyczyni\u0142y si\u0119 do nadu\u017cycia le\u017c\u0105cego u\u00a0podstaw zobowi\u0105zania z\u00a0tytu\u0142u\u00a0VAT.<\/p>\n
Pos\u0142uguj\u0105c si\u0119 tak\u0105 argumentacj\u0105, TSUE wskaza\u0142, \u017ce przepisy unijne nie stoj\u0105 na przeszkodzie uregulowaniom krajowym, na mocy kt\u00f3rych mo\u017cna dochodzi\u0107 odpowiedzialno\u015bci osoby solidarnie zobowi\u0105zanej do zap\u0142aty VAT po tym, jak osoba zobowi\u0105zana do zap\u0142aty tego podatku przesta\u0142a istnie\u0107 jako podmiot prawa, je\u017celi zostanie wykazane, \u017ce ta osoba solidarnie zobowi\u0105zana, sama korzystaj\u0105c z prawa do odliczenia, wiedzia\u0142a lub powinna by\u0142a wiedzie\u0107, \u017ce osoba zobowi\u0105zana nie zap\u0142aci rzeczonego podatku.<\/p>\n
TSUE mia\u0142 szans\u0119 wyda\u0107 prze\u0142omowy wyrok dotycz\u0105cy granic solidarnej odpowiedzialno\u015bci nabywcy. Niestety nie wykorzysta\u0142 jej i w zasadzie pomin\u0105\u0142 argumentacj\u0119 powo\u0142an\u0105 przez Rzecznik Generaln\u0105. Kierunek wyroku jest wi\u0119c dosy\u0107 niepokoj\u0105cy \u2013 trudno bowiem oczekiwa\u0107 od podatnika, \u017ceby za ka\u017cdym razem dok\u0142adnie weryfikowa\u0142 sytuacj\u0119 finansow\u0105 swojego kontrahenta, upewniaj\u0105c si\u0119, \u017ce nie grozi mu bankructwo.<\/p>\n
Powy\u017cszy wyrok jest istotny dla polskich podatnik\u00f3w ze wzgl\u0119du na plany znowelizowania ustawy o VAT i rozszerzenia katalogu przypadk\u00f3w, w kt\u00f3rych nabywca mo\u017ce ponie\u015b\u0107 odpowiedzialno\u015b\u0107 solidarn\u0105 za zaleg\u0142o\u015bci podatkowe sprzedawcy. O ile ustawa zmieniaj\u0105ca zostanie uchwalona, od 1 lipca 2026 r. solidarna odpowiedzialno\u015b\u0107 b\u0119dzie dotyczy\u0107 m.in. us\u0142ug obj\u0119tych obowi\u0105zkowym mechanizmem podzielonej p\u0142atno\u015bci (tak\u017ce w przypadku nieprzekroczenia progu 15 000 z\u0142), a tak\u017ce niekt\u00f3rych us\u0142ug niematerialnych.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Wyrok TSUE z 11 grudnia 2025 r. (C\u2011121\/24) dotyczy fundamentalnego problemu: czy organy podatkowe mog\u0105 domaga\u0107 si\u0119 zap\u0142aty zaleg\u0142ego VAT od nabywcy, gdy sprzedawca \u2013 g\u0142\u00f3wny d\u0142u\u017cnik podatkowy \u2013 zosta\u0142 zlikwidowany i przesta\u0142 istnie\u0107? Sprawa ta dotyka granic solidarnej odpowiedzialno\u015bci w VAT oraz tego, jak rozk\u0142ada si\u0119 ryzyko niewyp\u0142acalno\u015bci kontrahenta. Odpowiedzialno\u015b\u0107 solidarna nabywcy po likwidacji […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[57,33],"class_list":["post-1832","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-vat","tag-nowelizacja","tag-wyrok-tsue"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ssw.solutions\/blog\/taxpresso\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1832","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ssw.solutions\/blog\/taxpresso\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ssw.solutions\/blog\/taxpresso\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ssw.solutions\/blog\/taxpresso\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ssw.solutions\/blog\/taxpresso\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1832"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ssw.solutions\/blog\/taxpresso\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1832\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ssw.solutions\/blog\/taxpresso\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1832"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ssw.solutions\/blog\/taxpresso\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1832"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ssw.solutions\/blog\/taxpresso\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1832"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}