13 pa\u017adziernika 2025 r. Naczelny S\u0105d Administracyjny wyda\u0142 uchwa\u0142\u0119 o sygn. II FPS 3\/25, kt\u00f3ra dotyczy wznowie\u0144 post\u0119powa\u0144 podatkowych. NSA jednoznacznie wskaza\u0142, \u017ce dla zastosowania przes\u0142anki wznowienia post\u0119powania okre\u015blonej w art. 240 \u00a7 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, wystarczaj\u0105ce jest, aby nowe okoliczno\u015bci faktyczne lub nowe dowody by\u0142y nieznane organowi podatkowemu w dacie wydania decyzji ostatecznej, niezale\u017cnie od tego, czy by\u0142y one znane stronie post\u0119powania.<\/p>\n
Wznowienie post\u0119powania to nadzwyczajny tryb wzruszania decyzji ostatecznych, kt\u00f3ry ma na celu stworzenie prawnej mo\u017cliwo\u015bci ponownego przeprowadzenia post\u0119powania wyja\u015bniaj\u0105cego i wydania nowego rozstrzygni\u0119cia.<\/p>\n
Tryb ten przewiduje zamkni\u0119ty katalog przes\u0142anek, kt\u00f3rych zaistnienie obliguje organ do wznowienia post\u0119powania. Wznowienie mo\u017ce nast\u0105pi\u0107 zar\u00f3wno z urz\u0119du, jak i na wniosek strony, wy\u0142\u0105cznie w sprawie zako\u0144czonej decyzj\u0105 ostateczn\u0105.<\/p>\n
Post\u0119powanie wznawia si\u0119 m.in. w przypadku wydania decyzji w wyniku przest\u0119pstwa, braku udzia\u0142u strony w post\u0119powaniu nie z jej winy, czy te\u017c ujawnienia istotnych dla sprawy nowych okoliczno\u015bci faktycznych lub dowod\u00f3w istniej\u0105cych w dniu wydania decyzji, kt\u00f3re by\u0142y nieznane organowi.<\/p>\n
Co istotne, wznowienie jest wyj\u0105tkiem od zasady trwa\u0142o\u015bci decyzji ostatecznych, wyra\u017conej w art. 128 o.p., kt\u00f3ra chroni stabilno\u015b\u0107 rozstrzygni\u0119\u0107 administracyjnych i zapewnia przewidywalno\u015b\u0107 dzia\u0142a\u0144 organ\u00f3w. Dlatego te\u017c tryby nadzwyczajne s\u0142u\u017c\u0105 do weryfikacji decyzji wy\u0142\u0105cznie w wyj\u0105tkowych i \u015bci\u015ble okre\u015blonych przepisami sytuacjach.<\/p>\n
W orzecznictwie s\u0105d\u00f3w administracyjnych przez d\u0142ugi czas wyst\u0119powa\u0142y rozbie\u017cno\u015bci interpretacyjne dotycz\u0105ce przes\u0142anki wznowienia post\u0119powania okre\u015blonej w art. 240 \u00a7 1 pkt 5 o.p., tj. ujawnienia istotnych dla sprawy nowych okoliczno\u015bci faktyczne lub nowych dowody istniej\u0105cych w dniu wydania decyzji nieznanych organowi, kt\u00f3ry wyda\u0142 decyzj\u0119. W ramach tych rozstrzygni\u0119\u0107 wykszta\u0142ci\u0142y si\u0119 dwa przeciwstawne pogl\u0105dy.<\/p>\n
Pierwszy z nich, oparty na wyk\u0142adni celowo\u015bciowej, zak\u0142ada\u0142, \u017ce strona mo\u017ce powo\u0142ywa\u0107 si\u0119 w post\u0119powaniu wznowieniowym jedynie na takie okoliczno\u015bci lub dowody, o kt\u00f3rych istnieniu nie wiedzia\u0142a w toku post\u0119powania zwyk\u0142ego. W konsekwencji, je\u015bli podatnik zna\u0142 dan\u0105 okoliczno\u015b\u0107 lub dow\u00f3d, ale nie przedstawi\u0142 ich w pierwotnym post\u0119powaniu, nie m\u00f3g\u0142 skutecznie domaga\u0107 si\u0119 wznowienia postepowania.<\/p>\n
Drugi pogl\u0105d, kt\u00f3ry ostatecznie zosta\u0142 zaakceptowany przez NSA, opiera si\u0119 na wyk\u0142adni j\u0119zykowej, systemowej i historycznej analizowanego przepisu. NSA wskaza\u0142, \u017ce literalne brzmienie art. 240 \u00a7 1 pkt 5 o.p. jednoznacznie odnosi si\u0119 do stanu wiedzy organu podatkowego, nie za\u015b strony post\u0119powania. Przepis pos\u0142uguje si\u0119 sformu\u0142owaniem \u201enieznane organowi, kt\u00f3ry wyda\u0142 decyzj\u0119\u201d, co przes\u0105dza, \u017ce dla skutecznego wznowienia wystarczaj\u0105ce jest, aby dane okoliczno\u015bci lub dowody by\u0142y nieznane organowi, niezale\u017cnie od tego, czy by\u0142y znane podatnikowi. W ocenie NSA, gdyby ustawodawca zamierza\u0142 uzale\u017cni\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107 wznowienia od braku wiedzy po stronie podatnika, wyrazi\u0142by to wprost w tre\u015bci przepisu.<\/p>\n
Cho\u0107 uchwa\u0142a NSA przes\u0105dza, \u017ce dla zastosowania przes\u0142anki wznowienia post\u0119powania z art. 240 \u00a7 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej wystarczaj\u0105ce jest, aby nowe okoliczno\u015bci faktyczne lub dowody by\u0142y nieznane organowi podatkowemu, to w praktyce jej znaczenie mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 ograniczone.<\/p>\n
W wielu przypadkach organy podatkowe, nawet przy pozytywnym rozpoznaniu wniosku o wznowienie, przeprowadzaj\u0105 post\u0119powanie dowodowe, po czym stwierdzaj\u0105 brak zaistnienia przes\u0142anki istotno\u015bci, niezb\u0119dnej do uchylenia decyzji ostatecznej. Tym samym uchwa\u0142a eliminuje jedynie ryzyko formalnej odmowy wznowienia post\u0119powania z powo\u0142aniem si\u0119 na fakt, \u017ce podatnik zna\u0142 okre\u015blone dowody lub okoliczno\u015bci, lecz ich nie ujawni\u0142. Nie gwarantuje natomiast, \u017ce wznowienie doprowadzi do zmiany rozstrzygni\u0119cia, poniewa\u017c ostateczna ocena skutk\u00f3w ujawnionych dowod\u00f3w pozostaje w gestii organu, kt\u00f3ry mo\u017ce uzna\u0107 je za nieistotne dla sprawy.<\/p>\n
W konsekwencji uchwa\u0142a porz\u0105dkuje wyk\u0142adni\u0119 przepisu, ale nie stanowi prze\u0142omu w zakresie skuteczno\u015bci wznowie\u0144 w praktyce podatkowej.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
13 pa\u017adziernika 2025 r. Naczelny S\u0105d Administracyjny wyda\u0142 uchwa\u0142\u0119 o sygn. II FPS 3\/25, kt\u00f3ra dotyczy wznowie\u0144 post\u0119powa\u0144 podatkowych. NSA jednoznacznie wskaza\u0142, \u017ce dla zastosowania przes\u0142anki wznowienia post\u0119powania okre\u015blonej w art. 240 \u00a7 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, wystarczaj\u0105ce jest, aby nowe okoliczno\u015bci faktyczne lub nowe dowody by\u0142y nieznane organowi podatkowemu w dacie wydania decyzji […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[163,165],"class_list":["post-1670","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kontrole-podatkowe","tag-postepowanie-podatkowe","tag-uchwala-nsa"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ssw.solutions\/blog\/taxpresso\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1670","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ssw.solutions\/blog\/taxpresso\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ssw.solutions\/blog\/taxpresso\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ssw.solutions\/blog\/taxpresso\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ssw.solutions\/blog\/taxpresso\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1670"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ssw.solutions\/blog\/taxpresso\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1670\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ssw.solutions\/blog\/taxpresso\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1670"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ssw.solutions\/blog\/taxpresso\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1670"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ssw.solutions\/blog\/taxpresso\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1670"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}