8 maja 2025 r. Trybuna\u0142 Sprawiedliwo\u015bci Unii Europejskiej (TSUE) wyda\u0142 wa\u017cny wyrok w polskiej sprawie (C-615\/23) dotycz\u0105cej wyp\u0142acania przez jednostki samorz\u0105du terytorialnego rekompensat sp\u00f3\u0142kom realizuj\u0105cym us\u0142ugi transportu publicznego.<\/p>\n
Sprawa dotyczy\u0142a sp\u00f3\u0142ki, kt\u00f3ra \u015bwiadczy\u0142a us\u0142ugi transportu publicznego w cenach ustalonych przez gmin\u0119. Ustalona cena nie by\u0142a wystarczaj\u0105ca do pokrycia koszt\u00f3w tej dzia\u0142alno\u015bci i z tego wzgl\u0119du sp\u00f3\u0142ka otrzymywa\u0142a od gminy rekompensat\u0119. Rekompensata by\u0142a wyp\u0142acana rycza\u0142towo, a\u00a0jej wysoko\u015b\u0107 zale\u017ca\u0142a od\u00a0liczby zaoferowanych przez sp\u00f3\u0142k\u0119 wozokilometr\u00f3w, a nie\u00a0od\u00a0liczby pasa\u017cer\u00f3w, kt\u00f3rzy skorzystali z\u00a0transportu.<\/p>\n
Sp\u00f3\u0142ka zwr\u00f3ci\u0142a si\u0119 do organu podatkowego z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej, dotycz\u0105cej tego, czy rekompensata powinna zosta\u0107 uwzgl\u0119dniona w podstawie opodatkowania przy sprzeda\u017cy bilet\u00f3w na \u015bwiadczone przejazdy. Zdaniem sp\u00f3\u0142ki, rekompensata nie zwi\u0119ksza podstawy opodatkowania, poniewa\u017c nie ma bezpo\u015bredniego wp\u0142ywu na cen\u0119 \u015bwiadczonych us\u0142ug, lecz stanowi dofinansowanie og\u00f3lnych koszt\u00f3w dzia\u0142alno\u015bci.<\/p>\n
Organ podatkowy nie zgodzi\u0142 si\u0119 z argumentacj\u0105 sp\u00f3\u0142ki, uznaj\u0105c, \u017ce rekompensata podlega VAT. Sprawa trafi\u0142a przed Naczelny S\u0105d Administracyjny (NSA), kt\u00f3ry skierowa\u0142 pytanie prejudycjalne do TSUE:<\/p>\n
\n\u201eCzy art.\u00a073 <\/i>[dyrektywy VAT] nale\u017cy interpretowa\u0107 w\u00a0ten spos\u00f3b, \u017ce rekompensata, taka jak opisana we wniosku o\u00a0wydanie interpretacji, wyp\u0142acana odr\u0119bnemu podmiotowi (operatorowi) przez jednostk\u0119 samorz\u0105du terytorialnego za \u015bwiadczenie us\u0142ug publicznego transportu zbiorowego, wchodzi w\u00a0zakres podstawy opodatkowania, o\u00a0kt\u00f3rym mowa w\u00a0tym przepisie?\u201d<\/i><\/p>\n<\/blockquote>\n
Kluczowe stanowisko TSUE \u2013 rekompensaty nie podlegaj\u0105 VAT<\/b><\/h2>\n
TSUE wskaza\u0142, \u017ce tego typu dop\u0142aty nie maj\u0105 bezpo\u015bredniego wp\u0142ywu na cen\u0119 \u015bwiadczonych us\u0142ug transportowych, ustalon\u0105 przez organizatora tych us\u0142ug, poniewa\u017c celem tej rekompensaty jest przede wszystkim pokrycie strat zwi\u0105zanych z\u00a0t\u0105 dzia\u0142alno\u015bci\u0105. Jak zauwa\u017cy\u0142 TSUE, cena ta nie jest ustalana w\u00a0taki spos\u00f3b, \u017ce zmniejsza si\u0119 proporcjonalnie do rekompensaty wyp\u0142acanej sp\u00f3\u0142ce i\u00a0jest niezale\u017cna od konkretnego korzystania z\u00a0us\u0142ug transportowych, lecz zale\u017cy od liczby oferowanych wozokilometr\u00f3w.<\/p>\n
Co wi\u0119cej, zdaniem TSUE powy\u017cszego wniosku nie podwa\u017ca fakt, \u017ce bez takiej rekompensaty, kt\u00f3ra pozwala na wyra\u017ane obni\u017cenie ceny \u015bwiadczonej us\u0142ugi, cena bilet\u00f3w dla odbiorc\u00f3w tej us\u0142ugi musia\u0142aby by\u0107 wy\u017csza. Sam fakt, \u017ce finansowanie mo\u017ce mie\u0107 wp\u0142yw na cen\u0119 towar\u00f3w dostarczanych lub us\u0142ug \u015bwiadczonych przez podmiot otrzymuj\u0105cy to finansowanie nie wystarcza, aby obj\u0105\u0107 to finansowanie opodatkowaniem jako subwencji bezpo\u015brednio zwi\u0105zanej z\u00a0cen\u0105.<\/p>\n
Dodatkowo Trybuna\u0142 zaznaczy\u0142, \u017ce rekompensaty nie nale\u017cy tak\u017ce traktowa\u0107 jako wynagrodzenia za us\u0142ug\u0119 realizowan\u0105 przez sp\u00f3\u0142k\u0119, gdy\u017c to nie jednostka samorz\u0105du terytorialnego jest w tym przypadku beneficjentem us\u0142ugi przewozowej.<\/p>\n
Co to oznacza dla podatnik\u00f3w?<\/b><\/h2>\n
Powy\u017cszy wyrok wpisuje si\u0119 w lini\u0119 orzecznicz\u0105 prezentowan\u0105 obecnie przez polskie s\u0105dy administracyjne. Potwierdzenie jej poprawno\u015bci przez TSUE jest o tyle buduj\u0105ce, \u017ce wyp\u0142aty takich rekompensat zdarzaj\u0105 si\u0119 bardzo cz\u0119sto i pozwalaj\u0105 przewo\u017anikom wykonuj\u0105cym us\u0142ugi transportu publicznego na zachowanie rentowno\u015bci przy jednoczesnym utrzymaniu cen bilet\u00f3w na akceptowalnym poziomie, niezale\u017cnie od ob\u0142o\u017cenia danej trasy (co sprzyja eliminowaniu wykluczenia komunikacyjnego). Mamy przy tym nadziej\u0119, \u017ce wyrok wp\u0142ynie tak\u017ce na organy podatkowe, kt\u00f3re zaczn\u0105 akceptowa\u0107 ten pogl\u0105d ju\u017c na poziomie interpretacji indywidualnych \u2013 niew\u0105tpliwie podatnik\u00f3w ucieszy\u0142aby mo\u017cliwo\u015b\u0107 unikni\u0119cia sporu s\u0105dowego w tym zakresie.<\/p>\n
Nale\u017cy jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce wyrok dotyczy \u201eog\u00f3lnych\u201d rekompensat pokrywaj\u0105cych straty przewo\u017anika, kt\u00f3re nie s\u0105 zwi\u0105zane ze sprzeda\u017c\u0105 konkretnych bilet\u00f3w. Inaczej sprawa b\u0119dzie wygl\u0105da\u0142a przyk\u0142adowo w przypadku dop\u0142at do bilet\u00f3w ulgowych.<\/p>\n