Naczelny S\u0105d Administracyjny wyda\u0142 wyrok, w kt\u00f3rym stwierdzi\u0142, \u017ce zwolnienie z podatku VAT zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 2 mo\u017cna zastosowa\u0107 tylko wtedy, gdy wcze\u015bniejsze nabycie podlega\u0142o opodatkowaniu VAT (wyrok z 7 lutego 2025 r., sygn. I\u00a0FSK 1566\/21).<\/p>\n
Z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej wyst\u0105pi\u0142 podatnik, kt\u00f3rego przedmiotem dzia\u0142alno\u015bci s\u0105 us\u0142ugi finansowe, zwolnione od VAT. Podatnik naby\u0142 w celach inwestycyjnych nieruchomo\u015b\u0107 niezabudowan\u0105 od os\u00f3b fizycznych. Transakcja nie podlega\u0142a VAT. Sp\u00f3\u0142ka nie dokona\u0142a \u017cadnych zmian w nieruchomo\u015bci, nie ulepsza\u0142a jej oraz nie zabudowa\u0142a. Chc\u0105c sprzeda\u0107 nieruchomo\u015b\u0107, wyst\u0105pi\u0142a z\u00a0wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej, w kt\u00f3rym zada\u0142a pytanie, czy mo\u017ce skorzysta\u0107 ze zwolnienia od VAT opisanego w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT, zgodnie z kt\u00f3rym od podatku zwalnia si\u0119 dostaw\u0119 towar\u00f3w wykorzystywanych wy\u0142\u0105cznie na cele dzia\u0142alno\u015bci zwolnionej od podatku, je\u017celi z\u00a0tytu\u0142u nabycia, importu lub wytworzenia tych towar\u00f3w nie przys\u0142ugiwa\u0142o dokonuj\u0105cemu ich dostawy prawo do obni\u017cenia kwoty podatku nale\u017cnego o kwot\u0119 podatku naliczonego.<\/p>\n
Zar\u00f3wno organ podatkowy, jak i na p\u00f3\u017aniejszym etapie WSA w Warszawie, nie przyzna\u0142y racji sp\u00f3\u0142ce. Sprawa trafi\u0142a wi\u0119c przed NSA.<\/p>\n
NSA podzieli\u0142 argumentacj\u0119 prezentowan\u0105 wcze\u015bniej przez WSA oraz Dyrektora KIS. Wskaza\u0142, \u017ce aby mo\u017cliwe by\u0142o skorzystanie ze zwolnienia w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT konieczne jest, aby podatek przy nabyciu w og\u00f3le wyst\u0105pi\u0142. Sytuacja, w kt\u00f3rej podatnik nie ma prawa do odliczenia VAT przy nabyciu, mi\u0119dzy innymi ze wzgl\u0119du na to, \u017ce transakcja nie podlega\u0142a opodatkowaniu VAT i podatku do odliczenia nie by\u0142o, nie uprawnia, zdaniem s\u0105du, do zastosowania tego zwolnienia.<\/p>\n
Dodatkowo, NSA podkre\u015bli\u0142, \u017ce w sytuacji, w kt\u00f3rej nieruchomo\u015b\u0107 zosta\u0142a nabyta wy\u0142\u0105cznie w celach inwestycyjnych nie mo\u017cna uzna\u0107, \u017ce by\u0142a wykorzystywana do czynno\u015bci zwolnionych. S\u0105d podkre\u015bli\u0142, \u017ce aby zastosowa\u0107 zwolnienie konieczne jest, aby nieruchomo\u015b\u0107 by\u0142a przeznaczona do konkretnego u\u017cytku w ramach dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej, nie za\u015b jako swego rodzaju lokata kapita\u0142u.<\/p>\n
Nie jest to pierwszy tego typu wyrok. NSA orzeka\u0142 w ten spos\u00f3b ju\u017c kilkukrotnie, przyk\u0142adowo w wyrokach w sprawach o sygn. I\u00a0FSK 307\/16 oraz I\u00a0FSK 627\/12.<\/p>\n
Z perspektywy podatnika takie orzeczenie mo\u017ce si\u0119 wydawa\u0107 nie do ko\u0144ca logiczne. Skoro na transakcji nie by\u0142o VAT, to oczywistym jest, \u017ce nie by\u0142o tak\u017ce prawa do odliczenia, a wi\u0119c warunek postawiony w\u00a0przepisie jest spe\u0142niony. Nale\u017cy jednak przyjrze\u0107 si\u0119 sprawie z perspektywy wp\u0142yw\u00f3w do bud\u017cetu pa\u0144stwa. Ide\u0105 zwolnienia opisanego w art. art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT jest to, aby transakcja dotycz\u0105ca danego towaru zasili\u0142a ju\u017c bud\u017cet pa\u0144stwa w postaci nieodliczonego VAT. Je\u015bli za\u015b VAT na danej transakcji w og\u00f3le nie ma, skutek jest w zasadzie identyczny, jak w sytuacji, w kt\u00f3rej podatnik odliczy\u0142by VAT \u2013 brak podatku w bud\u017cecie pa\u0144stwa. Nic wi\u0119c dziwnego, \u017ce s\u0105dy w\u0142a\u015bnie w taki spos\u00f3b podchodz\u0105 do kwestii stosowania tego zwolnienia.<\/p>\n
Powy\u017cszy przepis ma dosy\u0107 niszowy charakter. Zwolnienie opisane w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT jest przewidziane tylko dla w\u0105skiej grupy podatnik\u00f3w \u2013 tych, kt\u00f3rzy w swojej dzia\u0142alno\u015bci korzystaj\u0105 ze zwolnienia od VAT. Warto jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce konstrukcja, kt\u00f3r\u0105 w tym przypadku pos\u0142uguje si\u0119 ustawodawca, czyli uzale\u017cnienie pewnych konsekwencji od tego, \u017ce podatnikowi nie przys\u0142ugiwa\u0142o prawo do odliczenia VAT, wyst\u0119puje tak\u017ce w innych przepisach.<\/p>\n
Najprostszym przyk\u0142adem takiego przepisu jest art. 7 ust. 2 ustawy o VAT, zgodnie z kt\u00f3rym darowizna towar\u00f3w podlega opodatkowaniu, je\u017celi podatnikowi przys\u0142ugiwa\u0142o prawo do odliczenia VAT od ich nabycia lub wytworzenia. Podobnie sytuacja wygl\u0105da przy wykorzystywaniu towar\u00f3w przedsi\u0119biorstwa do cel\u00f3w innych ni\u017c dzia\u0142alno\u015b\u0107 gospodarcza (art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT).<\/p>\n
Powy\u017cszy wyrok (oraz wcze\u015bniejsze, podobne) powinni mie\u0107 wi\u0119c na uwadze wszyscy podatnicy, a nie tylko zwolnieni. Mo\u017ce si\u0119 bowiem okaza\u0107, \u017ce chc\u0105c dokona\u0107 darowizny jakiego\u015b towaru, podatnik b\u0119dzie musia\u0142 tak\u0105 darowizn\u0119 opodatkowa\u0107, bo towar wcze\u015bniej naby\u0142 przyk\u0142adowo od osoby fizycznej lub podatnika zwolnionego podmiotowo.<\/p>\n