Wyrok TSUE z 28 listopada 2024 r. w sprawie C\u2011622\/23.<\/p>\n
Sprawa dotyczy\u0142a sporu pomi\u0119dzy dwiema austriackimi sp\u00f3\u0142kami. Jedna z nich (Zleceniodawca) zleci\u0142a drugiej wykonanie projektu budowlanego (Wykonawca). Gdy Wykonawca rozpocz\u0105\u0142 prace, Zleceniodawca o\u015bwiadczy\u0142, \u017ce nie chce ju\u017c kontynuowa\u0107 projektu. W zwi\u0105zku z tym, z tytu\u0142u nieuzasadnionego rozwi\u0105zania umowy Wykonawca za\u017c\u0105da\u0142 od Zleceniodawcy kwoty przewidzianej jako wynagrodzenie z tytu\u0142u umowy, pomniejszonej o kwoty, jakie zaoszcz\u0119dzi\u0142 z powodu przerwania prac. Zleceniodawca zakwestionowa\u0142 zasadno\u015b\u0107 tego \u017c\u0105dania, twierdz\u0105c, \u017ce Wykonawca m\u00f3g\u0142 domaga\u0107 si\u0119 jedynie zap\u0142aty kwoty odpowiadaj\u0105cej wykonanym pracom.<\/p>\n
Sprawa trafi\u0142a przed s\u0105d, kt\u00f3ry pochyli\u0142 si\u0119 tak\u017ce nad kwesti\u0105 tego, czy \u017c\u0105dana kwota powinna podlega\u0107 opodatkowaniu VAT. S\u0105d pierwszej instancji uzna\u0142, \u017ce zap\u0142ata podlega opodatkowaniu, z kolei s\u0105d drugiej instancji nie zgodzi\u0142 si\u0119 z takim twierdzeniem. Finalnie sprawa trafi\u0142a do austriackiego s\u0105du najwy\u017cszego, kt\u00f3ry zdecydowa\u0142 si\u0119 zada\u0107 pytanie prejudycjalne, prosz\u0105c o rozstrzygni\u0119cie, czy kwota, jak\u0105 zamawiaj\u0105cy dzie\u0142o jest zobowi\u0105zany zap\u0142aci\u0107 wykonawcy dzie\u0142a, nawet w\u00a0przypadku gdy nie nast\u0119puje (ca\u0142kowite) wykonanie dzie\u0142a, jednak wykonawca by\u0142 gotowy do spe\u0142nienia \u015bwiadczenia, a\u00a0uniemo\u017cliwi\u0142y mu to okoliczno\u015bci le\u017c\u0105ce po stronie zamawiaj\u0105cego dzie\u0142o (na przyk\u0142ad odwo\u0142anie zam\u00f3wienia), podlega opodatkowaniu VAT?<\/p>\n
Rozstrzygaj\u0105c spraw\u0119 TSUE stwierdzi\u0142, \u017ce kwota, jak\u0105 Zamawiaj\u0105cy powinien zap\u0142aci\u0107 Wykonawcy podlega VAT. Jak wskaza\u0142 Trybuna\u0142, na \u015bwiadczenie wzajemne w\u00a0zamian za cen\u0119 p\u0142acon\u0105 przez us\u0142ugobiorc\u0119 sk\u0142ada si\u0119 jego prawo do korzystania z\u00a0wykonywania przez us\u0142ugodawc\u0119 obowi\u0105zk\u00f3w wynikaj\u0105cych z\u00a0umowy o\u00a0\u015bwiadczenie us\u0142ug, nawet je\u017celi us\u0142ugobiorca nie chce lub nie mo\u017ce zrealizowa\u0107 tego prawa z\u00a0przyczyn le\u017c\u0105cych po jego stronie. Powo\u0142a\u0142 si\u0119 przy tym na orzeczenie wydane w podobnej sprawie \u2013 C\u201143\/19, Vodafone Portugal.<\/p>\n
Trybuna\u0142 zaznaczy\u0142 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce kwota nale\u017cna rzeczonemu us\u0142ugodawcy odpowiada kwocie przewidzianej w\u00a0umowie za pe\u0142ne wykonanie us\u0142ug, po odliczeniu zaoszcz\u0119dzonych kwot z\u00a0uwagi na niewykonanie dzie\u0142a. Kwoty tej nie mo\u017cna zatem uzna\u0107 za odszkodowanie rycza\u0142towe maj\u0105ce na celu naprawienie poniesionej szkody.<\/p>\n
Kwestia opodatkowania VAT odszkodowa\u0144 od dawna budzi kontrowersje. Co do zasady, odszkodowania pozostaj\u0105 poza zakresem VAT, jednak nad ka\u017cd\u0105 tego typu sprawa nale\u017cy pochyli\u0107 si\u0119 i przeanalizowa\u0107 j\u0105 indywidualnie. Istnieje bowiem ryzyko, \u017ce organy podatkowe dopatrz\u0105 si\u0119 w stosunku prawnym pomi\u0119dzy p\u0142ac\u0105cym odszkodowanie a je otrzymuj\u0105cym pierwiastka us\u0142ugowego i zadecyduj\u0105 o\u00a0konieczno\u015bci doliczenia VAT do tej p\u0142atno\u015bci. Wygl\u0105da na to, \u017ce w kwestii odszkodowania za rozwi\u0105zanie umowy przed terminem zaczynamy mie\u0107 ju\u017c jasno\u015b\u0107 \u2013 to ju\u017c drugi tego typu wyrok TSUE (po powo\u0142anym ju\u017c Vodafone Portugal z 2020 r.). Nadal jednak tego typu wyp\u0142at\u0119 odszkodowa\u0144 warto zabezpieczy\u0107 interpretacj\u0105 indywidualn\u0105.<\/p>\n