W jednym z ostatnich wyrok\u00f3w Wojew\u00f3dzki S\u0105d Administracyjny w Warszawie rozstrzyga\u0142 o konsekwencjach podatkowych uproszczonego po\u0142\u0105czenia sp\u00f3\u0142ek (wyrok z 3 pa\u017adziernika 2024 r., sygn. III SA\/Wa 1425\/24).<\/p>\n
Przypomnijmy, \u017ce przepisy dopuszczaj\u0105ce uproszczone (czyli bezemisyjne) \u0142\u0105czenie sp\u00f3\u0142ek wesz\u0142y w \u017cycie we wrze\u015bniu 2023 roku i by\u0142y zapowiadane jako istotne uproszczenie proceduralne. O ile z perspektywy prawa sp\u00f3\u0142ek zosta\u0142y przyj\u0119te z aprobat\u0105, o tyle podatkowo budz\u0105 spore kontrowersje.<\/p>\n
Skarg\u0119 do WSA z\u0142o\u017cy\u0142a sp\u00f3\u0142ka akcyjna, kt\u00f3ra planowa\u0142a przej\u0119cie sp\u00f3\u0142ki-siostry, a wi\u0119c sp\u00f3\u0142ki, kt\u00f3rej udzia\u0142y s\u0105 w posiadaniu tego samego udzia\u0142owca. Skar\u017c\u0105ca planowa\u0142a przeprowadzi\u0107 bezemisyjn\u0105 procedur\u0119 po\u0142\u0105czenia, tj. przez przej\u0119cie ca\u0142ego maj\u0105tku sp\u00f3\u0142ki przejmowanej, bez wydawania swoich akcji dotychczasowemu udzia\u0142owcowi sp\u00f3\u0142ki przejmowanej. Skar\u017c\u0105ca sta\u0142a na stanowisku, \u017ce po\u0142\u0105czenie przez przej\u0119cie bez emisji akcji b\u0119dzie po jej stronie neutralne podatkowo i nie b\u0119dzie skutkowa\u0142o powstaniem przychodu podlegaj\u0105cego opodatkowaniu podatkiem dochodowym.<\/p>\n
Sp\u00f3r z organami podatkowymi, kt\u00f3ry by\u0142 podstaw\u0105 rozstrzygni\u0119cia, rozegra\u0142 si\u0119 o interpretacj\u0119 art. 12 ust. 1 pkt 8d ustawy o CIT, kt\u00f3ry przewiduje, \u017ce w przypadku po\u0142\u0105czenia sp\u00f3\u0142ek przychodem jest warto\u015b\u0107 rynkowa przej\u0119tego maj\u0105tku otrzymanego przez sp\u00f3\u0142k\u0119 przejmuj\u0105c\u0105 w cz\u0119\u015bci przewy\u017cszaj\u0105cej warto\u015b\u0107 emisyjn\u0105 udzia\u0142\u00f3w przydzielonych dotychczasowym akcjonariuszom (udzia\u0142owcom).<\/p>\n
Organy podatkowe stoj\u0105 na stanowisku, \u017ce przepis nale\u017cy interpretowa\u0107 \u015bci\u015ble, i skoro nie dochodzi do emisji udzia\u0142\u00f3w, sp\u00f3\u0142ka przejmuj\u0105ca powinna rozpozna\u0107 przych\u00f3d w wysoko\u015bci warto\u015bci rynkowej przej\u0119tego maj\u0105tku. Przy czym nie ma znaczenia, \u017ce prowadzi to do nieracjonalnych skutk\u00f3w, gdzie w standardowej procedurze po\u0142\u0105czenia mo\u017cliwe jest zachowanie neutralno\u015bci podatkowej, natomiast w uproszczonej wersji takiej samej transakcji, powstaje obowi\u0105zek rozpoznania opodatkowanego przychodu.<\/p>\n
S\u0105d nie zgodzi\u0142 si\u0119 ze stanowiskiem organu, kt\u00f3ry twierdzi\u0142, \u017ce w sytuacji gdy dochodzi do po\u0142\u0105czenia bezemisyjnego, ca\u0142a warto\u015b\u0107 maj\u0105tku sp\u00f3\u0142ki przejmowanej jest podstaw\u0105 okre\u015blenia przychodu, poniewa\u017c warto\u015b\u0107 emisyjna wynosi zero. Zdaniem S\u0105du, je\u017celi nie dochodzi do emisji, w\u00f3wczas nie ma od czego wywie\u017a\u0107 warto\u015bci przychodu sp\u00f3\u0142ki przejmuj\u0105cej. Dodatkowo S\u0105d podkre\u015bli\u0142 bardzo wa\u017cn\u0105 kwesti\u0119, kt\u00f3r\u0105 organy konsekwentnie pomijaj\u0105 w zajmowanych stanowiskach, tj. w sytuacji po\u0142\u0105czenia bezemisyjnego, po stronie wsp\u00f3lnika sp\u00f3\u0142ki przejmowanej nie zachodz\u0105 \u017cadne zmiany maj\u0105tkowe, poniewa\u017c wsp\u00f3lnikiem sp\u00f3\u0142ki przejmowanej i przejmuj\u0105cej jest ten sam podmiot, kt\u00f3ry posiada 100% akcji (udzia\u0142\u00f3w).<\/p>\n
Spory, kt\u00f3re wynikaj\u0105 z interpretacji analizowanych przepis\u00f3w wynikaj\u0105 z faktu, \u017ce za nowelizacj\u0105 KSH, kt\u00f3ra wprowadzi\u0142a uproszczenie w procedurze \u0142\u0105czenia, nie nast\u0105pi\u0142a zmiana ustawy o CIT, kt\u00f3ra regulowa\u0142aby konsekwencje podatkowe takiej transakcji. W konsekwencji niejasne brzmienie przepis\u00f3w podatkowych b\u0119dzie prawdopodobnie skutkowa\u0142o brakiem korzystania przez podatnik\u00f3w z uproszczonej procedury \u0142\u0105czenia sp\u00f3\u0142ek.<\/p>\n
Niestety, po ponad roku obowi\u0105zywania znowelizowanych przepis\u00f3w KSH, brak nawet jednolitej linii orzeczniczej s\u0105d\u00f3w administracyjnych okre\u015blaj\u0105cej skutki podatkowe skorzystania z procedury bezemisyjnej. O ile WSA w Warszawie przyjmuje lini\u0119 racjonalnej interpretacji spornej kwestii, korzystnej dla podatnik\u00f3w (dodatkowo m.in. wyrok z 10 lipca 2024 r., sygn. III SA\/Wa 947\/24), o tyle pojawi\u0142y si\u0119 te\u017c wyroki niekorzystne dla podatnik\u00f3w (np. wyrok WSA A we Wroc\u0142awiu z dnia 25 czerwca 2024 r., sygn. I SA\/Wr 104\/24).<\/p>\n
Dop\u00f3ki zatem kwestia nie zostanie rozstrzygni\u0119ta definitywnie, np. poprzez nowelizacj\u0119 ustawy o CIT, lub linia orzecznicza nie zostanie ugruntowana, przepisy KSH o bezemisyjnym po\u0142\u0105czeniu prawdopodobnie pozostan\u0105 martw\u0105 instytucj\u0105. Alternatywnie, podatnicy rozwa\u017caj\u0105cy skorzystanie z uproszczonej procedery po\u0142\u0105czenia w celu potwierdzenia prawa do zastosowania neutralno\u015bci podatkowej, mog\u0105 wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119 wyst\u0105pienie o uzyskanie indywidualnej interpretacji podatkowej (kt\u00f3ra prawdopodobnie b\u0119dzie negatywna, bior\u0105c pod uwag\u0119 dotychczasow\u0105 praktyk\u0119 organ\u00f3w) i p\u00f3\u017aniejsze wej\u015bcie w sp\u00f3r z organami na etapie s\u0105dowym.<\/p>\n