Na pocz\u0105tku wrze\u015bnia 2024 r. Ministerstwo Finans\u00f3w opublikowa\u0142o now\u0105 wersj\u0119 projektu zmian w podatku od nieruchomo\u015bci. By\u0142 to efekt konsultacji spo\u0142ecznych oraz powszechnej krytyki rozwi\u0105za\u0144 przyj\u0119tych w pierwszej wersji projektu. Wprawdzie nowy projekt usuwa szereg zastrze\u017ce\u0144 sformu\u0142owanych pod adresem poprzedniego, jednak\u017ce jego analiza z perspektywy podatnika, kt\u00f3ry ma stosowa\u0107 projektowane przepisy w bie\u017c\u0105cej dzia\u0142alno\u015bci, dalej wzbudza w\u0105tpliwo\u015bci co zasadno\u015bci przyj\u0119tych rozwi\u0105za\u0144. O ile projekt nie ulegnie dalszym, zasadniczym zmianom, a to trudno z racji zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 terminu, to nowe przepisy b\u0119d\u0105 generowa\u0107 bardzo r\u00f3\u017cnorodne interpretacje i kolejne d\u0142ugoletnie spory podatkowe, bez wzgl\u0119du na intencj\u0119 projektodawc\u00f3w.<\/p>\n
Pomimo \u017ce projekt unika odwo\u0142ywania si\u0119 do wyroku Trybuna\u0142u Konstytucyjnego z 4 lipca 2023 r., sygn. SK 14\/21, to zmiany w definicjach budynku i budowli s\u0105 jego bezpo\u015bredni\u0105 konsekwencj\u0105. Trybuna\u0142 da\u0142 ustawodawcy 18 miesi\u0119cy na przygotowanie i wprowadzenie nowego uregulowania definicji legalnej budowli na potrzeby okre\u015blania przedmiotu podatku od nieruchomo\u015bci, bez odwo\u0142a\u0144 do ustaw spoza prawa podatkowego<\/b><\/i>. Jedno z za\u0142o\u017ce\u0144 projektu, ujawnione w uzasadnieniu projektu ustawy, wskazuje, \u017ce celem ustawodawcy ma by\u0107 wprowadzenie autonomicznych definicji budynku i budowli na potrzeby podatku od nieruchomo\u015bci.<\/p>\n
Jednak projektodawcy nie s\u0105 konsekwentni. Dotyczy to poj\u0119cia \u201erob\u00f3t budowlanych\u201d. Jakkolwiek roboty budowlane zosta\u0142y zdefiniowane w projekcie, to definicja odsy\u0142a do ustawy \u2013 Prawo budowlane. Wskazuje bowiem, \u017ce s\u0105 to roboty budowlane, o kt\u00f3rych mowa w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. \u2013 Prawo budowlane (Dz. U. z 2024 r. poz. 725 i 834), z wy\u0142\u0105czeniem rozbi\u00f3rki<\/i>. Odes\u0142anie do przepis\u00f3w ustawy \u2013 Prawo budowlane nie realizuje wskaza\u0144 Trybuna\u0142u. Tymczasem zar\u00f3wno projektowana definicja budynku, jak i projektowana definicja budowali odwo\u0142uj\u0105 si\u0119 do poj\u0119cia rob\u00f3t budowlanych. W rezultacie dostajemy pi\u0119trowe odes\u0142anie prowadz\u0105ce poza prawo podatkowe. Wyk\u0142adnia poj\u0119cia rob\u00f3t budowlanych b\u0119dzie wi\u0119c wymaga\u0142a si\u0119gni\u0119cia do 4 definicji zawartych w art. 3 pkt 6-8 Prawa budowlanego oraz uwzgl\u0119dnienia poj\u0119cia monta\u017cu. A przecie\u017c poj\u0119cie rob\u00f3t budowlanych jest tylko jednym z element\u00f3w definicji budynku i budowli. Takie rozwi\u0105zanie w istocie powiela wady, kt\u00f3re finalnie doprowadzi\u0142y do stwierdzenia niekonstytucyjno\u015bci definicji budowli. Co wi\u0119cej, mo\u017ce doprowadzi\u0107 do powa\u017cnych problem\u00f3w interpretacyjnych, zw\u0142aszcza w kontek\u015bcie pozosta\u0142ych element\u00f3w wy\u017cej wymienionych definicji, kt\u00f3re do jednoznacznych r\u00f3wnie\u017c nie nale\u017c\u0105.<\/p>\nSzansa dla podatnik\u00f3w czy zagro\u017cenie?<\/b><\/h2>\n
Projektodawcy dostrzegaj\u0105 potencjalne problemy zwi\u0105zane z wdro\u017ceniem oraz stosowaniem nowych przepis\u00f3w przez podatnik\u00f3w oraz organy podatkowe. Dlatego proponuj\u0105 tak\u017ce przesuni\u0119cie terminu z\u0142o\u017cenia deklaracji na podatek od nieruchomo\u015bci, o czym mowa w art. 7 projektu ustawy. Podatnicy mog\u0105 sk\u0142ada\u0107 deklaracje na podatek od nieruchomo\u015bci na rok 2025 w terminie do dnia 31 marca 2025 r., je\u017celi spe\u0142ni\u0105 okre\u015blone warunki. Po pierwsze, z\u0142o\u017c\u0105 do w\u0142a\u015bciwego organu podatkowego w terminie do dnia 31 stycznia 2025 r. pisemne zawiadomienie o skorzystaniu z tego uprawnienia, podaj\u0105c okre\u015blone informacje. Po drugie, wp\u0142ac\u0105 bez wezwania organu podatkowego na rachunek w\u0142a\u015bciwej gminy miesi\u0119czne raty podatku od nieruchomo\u015bci \u2013 zasadniczo w wysoko\u015bci odpowiadaj\u0105cej \u015bredniej miesi\u0119cznej kwocie nale\u017cnego podatku za 2024 roku.<\/p>\n
O ile sam pomys\u0142 przesuni\u0119cia terminu z\u0142o\u017cenia deklaracji zas\u0142uguje na aprobat\u0119, o tyle wprowadzenie dodatkowego obowi\u0105zku poinformowania organu podatkowego, \u017ce podatnik z\u0142o\u017cy deklaracj\u0119 p\u00f3\u017aniej, jest przyk\u0142adem stworzenia ca\u0142kowicie zb\u0119dnego obowi\u0105zku, kt\u00f3ry w praktyce mo\u017ce doprowadzi\u0107 do licznych problem\u00f3w i spor\u00f3w. Po pierwsze, ustawa b\u0119dzie opublikowana, znana i szeroko omawiana, zatem ka\u017cdy organ podatkowy b\u0119dzie mia\u0142 wiedz\u0119, \u017ce \u201ejego\u201d podatnicy mog\u0105 skorzysta\u0107 z uprawnienia. Po drugie, skorzystanie przez podatnika z tego uprawnienia wymaga zap\u0142aty zaliczek. Skutkiem tego, organ podatkowy b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 \u0142atwo ustali\u0107, kt\u00f3rzy podatnicy z\u0142o\u017c\u0105 deklaracj\u0119 p\u00f3\u017aniej. Po trzecie, gdyby mia\u0142 w\u0105tpliwo\u015bci, to ma jeszcze standardowe narz\u0119dzia le\u017c\u0105ce w jego kompetencji.<\/p>\n
Tym samym, wprowadzany obowi\u0105zek poinformowania organu podatkowego jest nie tylko zb\u0119dny, ale tak\u017ce przysporzy wi\u0119cej pracy oraz problem\u00f3w, gdy niekt\u00f3rzy podatnicy zapomn\u0105 o wysy\u0142ce stosownego pisma. Projektodawcy wpisali bowiem obowi\u0105zek zawiadomienia organu podatkowego jako warunek skorzystania z uprawnienia. To oznacza, \u017ce jego niedope\u0142nienie, a nawet op\u00f3\u017anienie w zawiadomieniu, pozbawi podatnika mo\u017cliwo\u015bci skorzystania z wyd\u0142u\u017conego terminu, ze skutkiem nieterminowego z\u0142o\u017cenia deklaracji podatkowej.<\/p>\n
Chocia\u017c projektowane przepisy maj\u0105 usun\u0105\u0107 wady, kt\u00f3re po latach spor\u00f3w podatkowych przed organami podatkowymi, s\u0105dami administracyjnymi i Trybuna\u0142em Konstytucyjnym doprowadzi\u0142y do orzeczenia niekonstytucyjno\u015bci, to same prowadz\u0105 do takich spor\u00f3w. Nie chodzi przy tym tylko o nieuniknione w\u0105tpliwo\u015bci zwi\u0105zane z wprowadzeniem nowych regulacji prawnych, lecz o powielanie wcze\u015bniejszych b\u0142\u0119d\u00f3w, brak kompleksowego podej\u015bcia do tego podatku oraz tworzenie uprawnie\u0144 obwarowanych zb\u0119dnymi obowi\u0105zkami. Trudno si\u0119 wi\u0119c spodziewa\u0107, \u017ce nowe przepisy b\u0119d\u0105 racjonalnie odczytywane i stosowane, zw\u0142aszcza ze wzgl\u0119du na liczb\u0119 organ\u00f3w podatkowych w podatku od nieruchomo\u015bci, czyli ok. 2,5 tys., uwzgl\u0119dniaj\u0105c liczb\u0119 gmin i samorz\u0105dowych kolegi\u00f3w odwo\u0142awczych.<\/p>\n
Bez w\u0105tpienia zmiany zostan\u0105 jednak wprowadzone, ale b\u0119dzie to prawo na miar\u0119 aktualnych mo\u017cliwo\u015bci, a nie oczekiwa\u0144, st\u0105d podatnicy podatku od nieruchomo\u015bci powinni si\u0119 zacz\u0105\u0107 odpowiednio wcze\u015bniej przygotowa\u0107 do tego wyzwania.<\/p>\n