Wyrok Najwy\u017cszego S\u0105du Administracyjnego z dnia 20 sierpnia 2024 r. (sygn. II FSK 595\/24) prezentuje nowe, niezwykle zaw\u0119\u017caj\u0105ce podej\u015bcie do definicji dzia\u0142alno\u015bci badawczo-rozwojowej (B+R).<\/p>\n
Sprawa dotyczy\u0142a mo\u017cliwo\u015bci skorzystania przez sp\u00f3\u0142k\u0119 \u201eFabryka Narz\u0119dzi Specjalnych F.\u201d z ulgi badawczo-rozwojowej. Sp\u00f3\u0142ka specjalizuje si\u0119 w produkcji dedykowanych narz\u0119dzi precyzyjnych typu wykrojniki, t\u0142oczniki, narz\u0119dzia post\u0119powe dla wielu bran\u017c przemys\u0142u wed\u0142ug dokumentacji technicznej klienta lub w\u0142asnej. Sp\u00f3\u0142ka posiada w\u0142asny zesp\u00f3\u0142 konstruktor\u00f3w i technolog\u00f3w. Opracowane przez Sp\u00f3\u0142k\u0119 rozwi\u0105zania s\u0105 tworzone pod konkretne potrzebny klienta i stanowi\u0105 elementy wi\u0119kszych rozwi\u0105za\u0144 konstrukcyjnych np. linia technologiczna, forma wtryskowa. W 2022 r. Sp\u00f3\u0142ka z\u0142o\u017cy\u0142a korekt\u0119 CIT za 2021 i wnios\u0142a o stwierdzenie nadp\u0142aty uznaj\u0105c, \u017ce w odniesieniu do 21 projekt\u00f3w prowadzi\u0142a prace badawczo-rozwojowe, co uprawnia\u0142o j\u0105 do uwzgl\u0119dnienia przy obliczaniu podstawy opodatkowania koszt\u00f3w kwalifikowanych. Projekty zak\u0142ada\u0142y wykonanie narz\u0119dzi do produkcji detali przy odpowiednim zastosowaniu materia\u0142u wykonania, dostosowane do za\u0142o\u017ce\u0144 przedstawionych w zleceniach kontrahent\u00f3w Sp\u00f3\u0142ki.<\/p>\n
Organy podatkowe dw\u00f3ch instancji odm\u00f3wi\u0142y stwierdzenia nadp\u0142aty. W uzasadnieniu wskazano, i\u017c projekty wskazane przez Sp\u00f3\u0142k\u0119 stanowi\u0142y jej zwyk\u0142\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 projektowo-konstrukcyjn\u0105, a dzia\u0142ania by\u0142y podejmowane w ramach jej podstawowej dzia\u0142alno\u015bci. WSA w \u0141odzi w wyroku z dnia 25 stycznia 2024 r. (sygn. I SA\/\u0141d 829\/23) przychyli\u0142 si\u0119 do stanowiska organ\u00f3w i r\u00f3wnie\u017c oddali\u0142 skarg\u0119. Sp\u00f3\u0142ka z\u0142o\u017cy\u0142a skarg\u0119 kasacyjn\u0105 do NSA licz\u0105c na zmian\u0119 stanowiska organ\u00f3w, jedna i NSA nie zgodzi\u0142 si\u0119 z argumentacj\u0105 sp\u00f3\u0142ki i oddali\u0142 jej skarg\u0119 kasacyjn\u0105.<\/p>\n
W uzasadnieniu ustnym S\u0105d zakwestionowa\u0142 zakwalifikowanie wytworzonych przez Sp\u00f3\u0142k\u0119 w projektach narz\u0119dzi jako prototyp\u00f3w, tym samym podwa\u017caj\u0105c, \u017ce by\u0142y one wynikiem prac badawczo \u2013 rozwojowych. S\u0105d orzek\u0142, \u017ce skoro prototyp by\u0142 udost\u0119pniany klientowi, kt\u00f3ry sprawdza\u0142 jego dzia\u0142anie w swojej dzia\u0142alno\u015b\u0107, to by\u0142o to dopasowanie narz\u0119dzi obecnych w portfelu Sp\u00f3\u0142ki do pewnych istniej\u0105cych ju\u017c u producenta maszyn. W tym kontek\u015bcie trudno by\u0142o zatem uzna\u0107, \u017ce wynik prac by\u0142 nieprzewidywalny w trakcie przyjmowania zam\u00f3wienia. S\u0105d zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119, \u017ce je\u017celi Sp\u00f3\u0142ka, kt\u00f3ra jest producentem narz\u0119dzi specjalistycznych, przyjmowa\u0142a tego rodzaju zam\u00f3wienia, opieraj\u0105c si\u0119 tylko na wytycznych co do detali to niew\u0105tpliwie by\u0142a \u015bwiadoma tego, \u017ce jest w stanie wyprodukowa\u0107 te narz\u0119dzia. Okoliczno\u015b\u0107 ta zdaniem S\u0105du \u015bwiadczy, \u017ce by\u0142y to produkty ulepszone, mo\u017ce bardziej zindywidualizowane na potrzeby klienta, ale nie by\u0142y to produkty, kt\u00f3re znacz\u0105co si\u0119 r\u00f3\u017cni\u0142y od tych ju\u017c produkowanych wcze\u015bniej przez Sp\u00f3\u0142k\u0119.<\/p>\n
S\u0105d zwr\u00f3ci\u0142 r\u00f3znie\u017c uwag\u0119 na brak dowod\u00f3w czy stwierdze\u0144 Sp\u00f3\u0142ki, \u017ce korzysta\u0142a ona z szerszego zasobu wiedzy ni\u017c ten kt\u00f3ry by\u0142 jej znany z faktu produkowania tych narz\u0119dzi. Zdaniem S\u0105du prace rozwojowe powinny si\u0119 zacz\u0105\u0107 od zebrania materia\u0142\u00f3w dotycz\u0105cych tego rodzaju produkt\u00f3w, poszerzenia wiedzy, co nie zosta\u0142o wykazane w aktach sprawy. Dodatkowo, S\u0105d u\u017cy\u0142 argumentu, \u017ce Sp\u00f3\u0142ka nie mia\u0142a innych koszt\u00f3w kwalifikowalnych ni\u017c koszty dotycz\u0105ce pracy pracownik\u00f3w, co r\u00f3wnie\u017c mia\u0142o wskazywa\u0107 na to, \u017ce te wszystkie zlecenia by\u0142y mo\u017cliwe do wykonania na istniej\u0105cym ju\u017c parku maszynowym, kt\u00f3rym Sp\u00f3\u0142ka ju\u017c dysponowa\u0142a. Zdaniem S\u0105du ten fakt wskazuje, \u017ce Sp\u00f3\u0142ka nie musia\u0142a niczego nowego wymy\u015bla\u0107, tj. nie musia\u0142a wymy\u015bla\u0107 w\u0142asnego narz\u0119dzia do produkcji dla konkretnego klienta. S\u0105d odwo\u0142a\u0142 si\u0119 do przyk\u0142adu w Podr\u0119czniku Frascati (dokumencie OECD zawieraj\u0105cym wytyczne do klasyfikowania dzia\u0142alno\u015bci jako badawczo-rozwojowej dla cel\u00f3w statystycznych), kt\u00f3ry m\u00f3wi, \u017ce w sytuacji, kiedy jest jaki\u015b zesp\u00f3\u0142 specjalist\u00f3w np. architekt\u00f3w, sporz\u0105dza projekt konkretnego budynku i projekt dotyczy budynku, kt\u00f3ry spe\u0142nia normalne znane ju\u017c wszystkim funkcje, to nie mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce wynik tych prac rozwojowych tego projektu b\u0119dzie niespodziewany, nieprzewidywalny, \u017ce mo\u017ce si\u0119 nie uda\u0107. Natomiast w sytuacji, je\u015bli b\u0119dzie to budynek zupe\u0142nie inny, pe\u0142ni\u0105cy now\u0105 funkcj\u0119, przy wykorzystaniu jaki\u015b nowych materia\u0142\u00f3w to wtedy mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce tego rodzaju projekt jest projektem o charakterze tw\u00f3rczym. S\u0105d w przypadku sp\u00f3\u0142ki nie dopatrzy\u0142 si\u0119 takich element\u00f3w. Z opis\u00f3w narz\u0119dzi zaliczonych do ulgi B+R wynika, \u017ce by\u0142y to okresowe zmiany wynikaj\u0105ce z tego rodzaju zam\u00f3wienia, jakie Sp\u00f3\u0142ka otrzyma\u0142a.<\/p>\n
Zaprezentowane przez S\u0105d stanowisko jest niezwykle zaw\u0119\u017caj\u0105ce i stoi w opozycji do istniej\u0105cego, bogatego orzecznictwa s\u0105d\u00f3w polskich czy indywidualnych interpretacji podatkowych w zakresie definiowania dzia\u0142alno\u015bci badawczo-rozwojowej. Nale\u017cy zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na fakt, \u017ce przywo\u0142any przez NSA Podr\u0119cznik Frascati prezentuje zdecydowanie w\u0119\u017csze rozumienie dzia\u0142alno\u015bci B+R w stosunku do przyjmowanego dotychczas w orzecznictwie, jednak nie jest on obowi\u0105zuj\u0105cym \u017ar\u00f3d\u0142em prawa w Polsce. Na te r\u00f3\u017cnice pomi\u0119dzy polsk\u0105 definicj\u0105 ustawow\u0105 a definicj\u0105 z Podr\u0119cznika zwraca\u0142y ju\u017c uprzednio uwag\u0119 s\u0105dy (por. np. wyrok WSA w Gda\u0144sku w sprawie o sygn. I SA\/Gd 45\/23), niezwykle kontrowersyjne wydaje si\u0119 zatem pos\u0142ugiwanie si\u0119 Podr\u0119cznikiem wprost w rozstrzygni\u0119ciu NSA.<\/p>\n
Ci\u0119\u017cko zgodzi\u0107 si\u0119 ze stwierdzeniem, \u017ce je\u015bli podatnik specjalizuje si\u0119 w jakiej\u015b dziedzinie to jest ona dla niego znana i nie stanowi \u017ar\u00f3d\u0142a wyzwa\u0144 w warstwie technicznej czy technologicznej. Ka\u017cdy podatnik specjalizuje si\u0119 w jakie\u015b dziedzinie i chc\u0105c konkurowa\u0107 na rynku musi si\u0119 w niej rozwija\u0107. Dzia\u0142alno\u015b\u0107 B+R nie mo\u017ce by\u0107 definiowana w\u0105sko jako dzia\u0142alno\u015b\u0107 zwi\u0105zana wy\u0142\u0105cznie z inn\u0105, now\u0105, czy poboczn\u0105 dzia\u0142alno\u015bci\u0105 sp\u00f3\u0142ki tj. dotycz\u0105ca np. tworzenia zupe\u0142nie nowych ga\u0142\u0119zi produkt\u00f3w czy us\u0142ug. Podmioty co do zasady doskonal\u0105 si\u0119 bowiem w przedmiocie swojej dzia\u0142alno\u015bci i doskonalenie tej\u017ce dzia\u0142alno\u015bci stanowi wystarczaj\u0105ce \u017ar\u00f3d\u0142o wyzwa\u0144, niepewno\u015bci i nowo\u015bci.<\/p>\n
Nie mo\u017cna si\u0119 zgodzi\u0107 ze stanowiskiem, \u017ce opracowanie dedykowanych rozwi\u0105za\u0144 pod konkretne potrzeby klienta, czy stanowi\u0105cego element wi\u0119kszego rozwi\u0105zania nie jest dzia\u0142alno\u015bci\u0105 B+R. Ustawa o nie zaw\u0119\u017ca bowiem dzia\u0142alno\u015bci B+R tylko do projekt\u00f3w wewn\u0119trznych. Co do zasady to w\u0142a\u015bnie potrzeba jest \u017ar\u00f3d\u0142em wynalazku. Cz\u0119sto wychodzenie naprzeciw konkretnym potrzebom klient\u00f3w kierunkuje rozw\u00f3j innowacji w firmie. R\u00f3wnie\u017c opracowanie dedykowanego rozwi\u0105zania pod konkretne potrzeby lub\/i wpisuj\u0105cego si\u0119 w zak\u0142adany, istniej\u0105cy ci\u0105g technologiczny u klienta stawowi wystarczaj\u0105ce \u017ar\u00f3d\u0142o wyzwa\u0144 w warstwie projektowania i wykonania danego elementu. Charakteryzuje si\u0119 bowiem ograniczeniem dowolno\u015bci w np. stosownych materia\u0142ach, narz\u0119dziach czy technologiach oraz \u2013 wbrew twierdzeniom S\u0105du \u2013 znacz\u0105c\u0105 niepewno\u015bci\u0105 badawcz\u0105. By\u0107 mo\u017ce \u0142atwej by\u0142oby opracowa\u0107 Sp\u00f3\u0142ce detal spe\u0142anij\u0105cy okre\u015blne funkcje w swobodnym \u015brodowisku implementacji lub przy swobodzie co do u\u017cytego materia\u0142u wytworzenia. Twierdzenie, \u017ce wynik prac zleconych przez klient\u00f3w tj. osi\u0105gniecie zak\u0142adanych cel\u00f3w by\u0142 przewidywalny w trakcie przyjmowania zam\u00f3wienia jest uproszczeniem z\u0142o\u017cono\u015bci projektu i dzia\u0142alno\u015bci Sp\u00f3\u0142ki. Sp\u00f3\u0142ka prawdopodobnie obarczona jest ryzykiem niepowodzenia projektu tj. ponosi odpowiedzialno\u015b\u0107 wzgl\u0119dem klient\u00f3w za brak spe\u0142niania okre\u015blnych wymaga\u0144 wzgl\u0119dem opracowanego detalu czy spe\u0142nianie okre\u015blonych parametr\u00f3w technologicznych podczas implementacji, rozruchu i w jakim\u015b okresie jego u\u017cytkowania. Wyzwaniem mo\u017ce by\u0107 np. opracowanie procesu formowania ma\u0142ych element\u00f3w detalu z danego materia\u0142u jak r\u00f3wnie\u017c znalezienie rozwi\u0105zania konstrukcyjnego zapewniaj\u0105cego trwa\u0142o\u015b\u0107 jego u\u017cytkowania. Zatem je\u015bli podatnik jest producentem silnik\u00f3w, nie oznacza, \u017ce opracowanie silnika o wymaganych przez klienta parametrach u\u017cytkowania nie stanowi dla niego nowego wyzwania czy nie powoduje przyrostu wiedzy.<\/p>\n
Id\u0105c dalej, zaprezentowane przez S\u0105d w omawianym przyk\u0142adzie rozumienie nowo\u015bci i niepewno\u015bci prowadzi do trudnych do zaakceptowania wniosk\u00f3w. Gdyby klient Sp\u00f3\u0142ki sam opracowa\u0142 dany detal\/element linii technologicznej, detal ten spe\u0142nia\u0142by wymagane kryteria kwalifikacji do ulgi B+R tj. w zakresie nowo\u015bci (klient produkuje chemi\u0119 gospodarcz\u0105, zacz\u0105\u0142by pracowa\u0107 nad opracowaniem elementu linii technologicznej) i niepewno\u015bci (nigdy nie wytwarza\u0142 linii technologicznej, nie posiada\u0142 wiedzy w tym zakresie), co rzecz jasna prowadzi do wykrzywiena rozumienia przepis\u00f3w prawa i ich implementacji.<\/p>\n
R\u00f3wnie\u017c argument S\u0105du jakoby ponoszenie przez Sp\u00f3\u0142k\u0119 wy\u0142\u0105cznie kosztu wynagrodze\u0144 jako kosztu kwalifikowanego do ulgi B+R bez np. koszt\u00f3w zakupu nowych maszyn, czy urz\u0105dze\u0144 potwierdza\u0142o, \u017ce dzia\u0142alno\u015b\u0107 sp\u00f3\u0142ki nie ma znamion nowo\u015bci i\/lub niepewno\u015bci jest absolutnie daleko id\u0105ce. Ustawodawca nie powi\u0105za\u0142 prowadzenia dzia\u0142alno\u015bci B+R z obowi\u0105zkiem ponoszenia okre\u015blonej liczby, kwoty czy rodzaj\u00f3w koszt\u00f3w. R\u00f3wnie\u017c katalog koszt\u00f3w kwalifikowanych nie obejmuje wszystkich koszt\u00f3w, kt\u00f3re m\u00f3g\u0142by podatnik ponosi\u0107 w zwi\u0105zku z pracami B+R. Dla zobrazowania mo\u017cemy wyobrazi\u0107 sobie programist\u0119, kt\u00f3ry przy u\u017cyciu tego samego komputera i oprogramowania wymy\u015bla nowy algorytm szyfruj\u0105cy, czy technologa, kt\u00f3ry przy u\u017cyciu tych samych narz\u0119dzi opracowuje nowy spos\u00f3b \u0142\u0105czenia materia\u0142\u00f3w. Czy ponoszenie jedynie koszt\u00f3w osobowych rzeczywi\u015bcie powinno wyklucza\u0107 ze stosowania ulgi B+R?<\/p>\n
Wyrok wydaje si\u0119 bardzo niekorzystnym precedensem i zdecydowanie wymaga dalszej analizy, szczeg\u00f3lnie po wydaniu pisemnego uzasadnienia wyroku s\u0105du. B\u0119dziemy oczekiwa\u0107 na uzasadnienie pisemne, po kt\u00f3rym z pewno\u015bci\u0105 powr\u00f3cimy do tematu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Wyrok Najwy\u017cszego S\u0105du Administracyjnego z dnia 20 sierpnia 2024 r. (sygn. II FSK 595\/24) prezentuje nowe, niezwykle zaw\u0119\u017caj\u0105ce podej\u015bcie do definicji dzia\u0142alno\u015bci badawczo-rozwojowej (B+R). T\u0142o Sprawa dotyczy\u0142a mo\u017cliwo\u015bci skorzystania przez sp\u00f3\u0142k\u0119 \u201eFabryka Narz\u0119dzi Specjalnych F.\u201d z ulgi badawczo-rozwojowej. Sp\u00f3\u0142ka specjalizuje si\u0119 w produkcji dedykowanych narz\u0119dzi precyzyjnych typu wykrojniki, t\u0142oczniki, narz\u0119dzia post\u0119powe dla wielu bran\u017c przemys\u0142u […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[25],"tags":[23,43],"class_list":["post-1149","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ulgi-podatkowe","tag-ulga-br","tag-wyrok-nsa"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ssw.solutions\/blog\/taxpresso\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1149","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ssw.solutions\/blog\/taxpresso\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ssw.solutions\/blog\/taxpresso\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ssw.solutions\/blog\/taxpresso\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ssw.solutions\/blog\/taxpresso\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1149"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ssw.solutions\/blog\/taxpresso\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1149\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ssw.solutions\/blog\/taxpresso\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1149"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ssw.solutions\/blog\/taxpresso\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1149"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ssw.solutions\/blog\/taxpresso\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1149"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}